Φρένο στην ανεξέλεγκτη δόμηση ζητάνε οι κάτοικοι στα κυκλαδονήσια

Το μικρό κυκλαδίτικο νησί, μαζί με τη Σίφνο και τη Σέριφο, έχουν κηρυχθεί από την οργάνωση Europa Nostra ως ένα από τα επτά πιο απειλούμενα τοπία και μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς της Ευρώπης.  Οι κάτοικοί του δεν είναι οι μόνοι που ξεσηκώνονται κατά της ανεξέλεγκτης δόμησης.

Στη Σίφνο, πολίτες προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας, και κατάφεραν να παγώσουν οικοδομικά έργα (πισίνες και υπόσκαφα κτίρια) που επιβαρύνουν το περιβάλλον και αλλοιώνουν το τοπίο. Η απόφαση του ΣτΕ αναφέρεται στην έννοια της φέρουσας ικανότητας και στην προστασία των μικρών νησιών των Κυκλάδων από την υπερδόμηση.

Στην ανακοίνωσή τους, εξηγούν ενδελεχώς το νομικό πλαίσιο και παραθέτουν περιπτώσεις που το ΣτΕ έχει βάλει φρένο σε υπερβολικές αναπτύξεις σε άλλα νησιά των Κυκλάδων, χρησιμοποιώντας τον κανόνα της φέρουσας ικανότητας.

Πρόσφατα η υπόθεση ανέγερσης πεντάστερου ξενοδοχείου στις Κολυμπήθρες της Πάρου, μίας από τις πλέον εμβληματικές και περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές, έλαβε ευρεία δημοσιότητα χάρη και στην ανάρτηση του δημοφιλούς καλλιτέχνη Λάκη Λαζόπουλου. Στην επένδυση είχαν εναντιωθεί εξ αρχής η τοπική κοινωνία, η δημοτική αρχή και η κοινότητα Νάουσας, με αρνητικά ψηφίσματα, διαμαρτυρίες και συλλογή χιλιάδων υπογραφών.

Πριν λίγες μέρες, το ΣτΕ έδωσε το πράσινο φως στην αδειοδότηση του έργου, ανατρέποντας προγενέστερη απόφασή του. Πολίτες και φορείς είναι ανάστατοι, κάνοντας λόγο για μια προκλητική αδειοδοτική διαδικασία, που δημιουργεί αρνητικό προηγούμενο για όλο το σύμπλεγμα των Κυκλάδων, ανοίγοντας τον δρόμο για περεταίρω πολεοδομικές παρεκκλίσεις.

Όταν ο ίδιος ο πρωθυπουργός αμφισβητεί τη βασική αρχή την οποία αναγνωρίζει και προστατεύει –θεωρητικά– το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, υπονομεύει εξ αρχής κάθε προσπάθεια να μπει φρένο στην άναρχη ανάπτυξη. Η προσέγγιση που υιοθετεί η κυβέρνηση, κλείνοντας το μάτι στους μεγάλους ξενοδοχειακούς ομίλους,  είναι ότι η φέρουσα ικανότητα δεν είναι στατική έννοια και ότι επανεξετάζεται κατά περίπτωση.

Διαφωνίες με το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, εκφράζουν από αντίθετη κατεύθυνση επιστημονικοί και περιβαλλοντικοί φορείς,  όπως για παράδειγμα το Παρατηρητήριο Βιώσιμου Τουρισμού Αιγαίου. Υποστηρίζουν ο τρόπος που προσεγγίζει τη Φέρουσα Ικανότητα είναι προσχηματικός και κάνει διακρίσεις υπέρ των μεγαλοεπενδυτών.

Τι είναι όμως η Φέρουσα Ικανότητα, για την οποία ερίζουν τόσοι πολλοί και τόσο πολύ, προσπαθώντας να τη φέρει ο καθένας στα μέτρα του;

Η Χριστίνα Δωρή είναι αρχιτέκτων μηχανικός, κάτοικος Σίφνου και συμμετέχει σε ειδική συμβουλευτική επιτροπή για τη διαμόρφωση των θέσεων του Δήμου Σίφνου σε σχέση με το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο, τη φέρουσα ικανότητα και τη δόμηση εκτός σχεδίου στο νησί.

Όπως μας εξηγεί, η φέρουσα ικανότητα προσπαθεί να ορίσει το ανώτατο όριο αντοχής κάθε τόπου – δηλαδή πόση οικιστική, τουριστική ή άλλη ανάπτυξη μπορεί να αντέξει μια περιοχή χωρίς να καταστραφεί ανεπανόρθωτα το φυσικό, κοινωνικό και οικονομικό της περιβάλλον.