Save the children-gcr: τι συμβαίνει με τα παιδιά πρόσφυγες στην ελλάδα;

Αποκαλυπτικά στοιχεία και μαρτυρίες για τα παιδιά-πρόσφυγες φέρνει στο φως η νέα τριμηνιαία έκθεση της διεθνούς οργάνωσης Save Τhe Children (SCI) και του Greek Council of Refugees (GCR/ΕΣΠ).

Η έκθεση καταγράφει με νομική και επιστημονική ακρίβεια τις συνθήκες, τις δυσκολίες και τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν τα παιδιά που έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις εστίες τους ή βρίσκονται σε μετακίνηση προς την Ελλάδα.

Μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου 2026, περισσότεροι από 28.000 άνθρωποι είχαν φτάσει στην Ελλάδα αναζητώντας προστασία. Από όσους έφτασαν δια θαλάσσης μεταξύ Ιανουαρίου – Αυγούστου, το 70% κατέληξαν στις ακτές της Κρήτης και της Γαύδου. Πρόκειται για περισσότερα από 13.000 άτομα, εκ των οποίων τα 7.450 έφτασαν το καλοκαίρι.

Μόνο το πρώτο εξάμηνο, όπως αναφέρεται το λιμενικό, καταγράφηκαν 780 παιδιά μεταξύ των αφίξεων σε Κρήτη και Γαύδο, κυρίως από χώρες όπως η Αίγυπτος, το Σουδάν, το Μπαγκλαντές και το Νότιο Σουδάν. Τον Αύγουστο του 2026, 1.575 ασυνόδευτα παιδιά φιλοξενούνταν στην Ελλάδα, στην πλειονότητα αγόρια άνω των 15 ετών.

Το κοινό ενημερωτικό σημείωμα της Save the Children International και του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ) είναι γραμμένο με την ψύχραιμη και αντικειμενική γλώσσα των εμπειρογνωμόνων. Αποφεύγει τις συγκινησιακά φορτισμένες περιγραφές, μολονότι οι καταστάσεις που περιγράφει θα όφειλαν αν όχι να συγκλονίσουν, τουλάχιστον να ταρακουνήσουν όποιον θέλει να λέγεται άνθρωπος.

Εκατοντάδες παιδιά, ανάμεσά τους ασυνόδευτα ανήλικα και βρέφη, καταφθάνουν συνήθως σε άσχημη κατάσταση, συχνά αφυδατωμένα, άρρωστα, τραυματισμένα στο σώμα και στην ψυχή. Ιδίως όσα φτάνουν μέσω της Λιβύης έχουν επιβιώσει όχι μόνο από το επικίνδυνο θαλάσσιο ταξίδι στην Ελλάδα, αλλά και από συνθήκες κράτησης, κακοποίησης και σοβαρής στέρησης, όπως έχει αποδειχθεί με τεκμηριωμένες εκθέσεις, μεταξύ άλλων και της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες.

Είναι παιδιά που χρειάζονται επείγουσα ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, ψυχοκοινωνική υποστήριξη, πρόσβαση σε υπηρεσίες παιδικής προστασίας.

Το κοινό σημείωμα των δύο οργανώσεων, παρουσιάζει έναν πρώτο απολογισμό των επιπτώσεων του Συμφώνου της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, στα παιδιά, που βρίσκεται σε ισχύ από τις 12 Ιουνίου.

Μετά την υπογραφή του Συμφώνου της ΕΕ, η καταγραφή των αιτήσεων ασύλου ουσιαστικά σταμάτησε για αρκετό διάστημα λόγω διοικητικής ανεπάρκειας. Ακόμα και όταν ξεκίνησε πάλι, οι καθυστερήσεις ήταν πολύ μεγάλες, με αποτέλεσμα να χάνονται οι προθεσμίες και τα παιδιά και οι οικογένειές τους να παραμένουν σε συνθήκες de facto κράτησης, για ακόμα περισσότερο χρόνο.

Τα παιδιά πρόσφυγες εξακολουθούν να διατρέχουν τον κίνδυνο να αντιμετωπιστούν ως ενήλικες. Δεν έχει εκδοθεί νέα ΚΥΑ για την εκτίμηση ηλικίας, οπότε ισχύει το παλιό προβληματικό πλαίσιο, το οποίο αντίκειται στο άρθρο 25 του Κανονισμού για τη Διαδικασία Ασύλου. Επιπλέον, ανήλικοι με αμφισβητούμενη ηλικία μπορούν να μπουν σε διαδικασία συνόρων πριν ολοκληρωθεί η εκτίμηση  – πρακτική που έρχεται σε σύγκρουση με το τεκμήριο ανηλικότητας, μια εδραιωμένη αρχή του διεθνούς δικαίου.