Η σερβία γύρισε σελίδα – με σύνθημα την αλλαγή, η φοιτητική λίστα βλέπει το μέλλον και, ίσως, μια θέση στην εε

Η Φοιτητική Λίστα και τα μέλη της φέρνει κάτι πραγματικά πρωτόγνωρο στην πολιτική της Σερβίας. Αλλά και μια πρωτιά για όλη την Ευρώπη. Οι υποψήφιοι είναι άνθρωποι με πολύ υψηλό ακαδημαϊκό επίπεδο. Οι περισσότεροι έχουν μεταπτυχιακές σπουδές και έχουν επιλεγεί για την ακαδημαϊκή τους αρτιότητα. Αυτό που τους λείπει είναι η πολιτική πείρα.

Το κίνημα εξέλεξε ένα μείγμα προσώπων εκτός της παραδοσιακής πολιτικής τάξης, συμπεριλαμβανομένων φοιτητών, καθηγητών, γιατρών, καλλιτεχνών και επιχειρηματιών.

Όπως επισημαίνει στην ανάλυσή του το Ινστιτούτο Στρατηγικών Σπουδών της Ευρωπαϊκής Ένωση (EUISS), το εκλογικό αποτέλεσμα στη Σερβία σηματοδοτεί τη σαφή απαίτηση για αλλαγή στο εσωτερικό της χώρας. Ωστόσο, η εξωτερική πολιτική της χώρας είναι περισσότερο περίπλοκη, συνεπώς οι εξελίξεις είναι αβέβαιες. Τουλάχιστον για την ώρα.

To EUISS δεν περιμένει ραγδαία αλλαγή εξωτερικής πολιτικής στη Σερβία. Αλλά εκτιμά ότι οι Βρυξέλλες και τα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει να εκμεταλλευτούν αυτήν την ευκαιρία για δημοκρατική μετάβαση της χώρας και να τη βοηθήσουν. Διότι θα μπορέσουν να οικοδομήσουν μια πιο βιώσιμη εταιρική σχέση. Αλλά και να αμβλυνθούν οι περιφερειακές εντάσεις. Ίσως να δημιουργηθούν ευνοϊκές συνθήκες για την ένταξη του Μαυροβουνίου στην ΕΕ.

Οργανωμένη μέσω πανεπιστημιακών συνελεύσεων, όπου οι φοιτητές λαμβάνουν αποφάσεις συλλογικά μέσω άμεσης ψηφοφορίας, η Φοιτητική Λίστα διαμόρφωσε μια σειρά από αιτήματα. Λογοδοσία, διαφάνεια και κράτος δικαίου. Στο πρόγραμμά της έχει 11 κεντρικά σημεία. Αυτά είναι οι εσωτερικές μεταρρυθμίσεις (προτεραιότητα η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης), η καταπολέμηση της διαφθοράς, η διαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις, η ελευθερία των ΜΜΕ και η αποπολιτικοποίηση των δημόσιων θεσμών. Επίσης, επενδύσεις στην εκπαίδευση, οικονομική ανάπτυξη, στέγαση και υγειονομική περίθαλψη.

Όλα τα παραπάνω ευθυγραμμίζονται σε γενικές γραμμές με τις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για να ενταχθεί η Σερβία στην ΕΕ. Άλλωστε, το 75% των υποστηρικτών της Φοιτητικής Λίστας θέλει στενότερους δεσμούς με την ΕΕ. Μόλις 10% τάσσεται υπέρ στενότερων δεσμών με τη Ρωσία.

Αλλά η μεγαλύτερη πρόκληση θα είναι η μετατροπή της δυναμικής των διαμαρτυριών σε θεσμική μεταρρύθμιση. Κυρίως δεδομένης της πιθανής αντίστασης από το εσωτερικό των κρατικών θεσμών. Διότι στην ουσία, η Φοιτητική Λίστα θα σχηματίσει μια κυβέρνηση εμπειρογνωμόνων που θα πρέπει να αντιμετωπίσει εδραιωμένα πολιτικά δίκτυα. Επίσης, να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για πραγματικά ανταγωνιστικές εκλογές.

Γενική διαπίστωση είναι η νέα πολιτική στη Σερβία έχει τις ρίζες της σε ένα φιλοδημοκρατικό κίνημα κατά της διαφθοράς. Αλλά αυτό το κίνημα παρουσιάζει μεγάλη ετερογένεια, πέρα ​​από την αντίθεση στον Βούτσιτς.

Άλλωστε, η εξωτερική πολιτική είναι το πιο ασαφές σημείο στις θέσης της Φοιτητικής Λίστας. Η οποία ασπάζεται τις ευρωπαϊκές δημοκρατικές αξίες, αλλά αυτό δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε μια φιλοευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική.

Θεωρείται πολύ πιθανό ότι τα μέλη της Φοιτητικής Λίστας θα αποφύγουν να προχωρήσουν σε μέτρα που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν εσωτερικές συγκρούσεις. Και σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, οι υποστηρικτές της Φοιτητικής Λίστας έχουν διαφορετικές θέσεις. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της CRTA τον Ιούλιο, το 42% των υποστηρικτών την βλέπει την ευθυγράμμιση με την ΕΕ ως τον καλύτερο τρόπο προστασίας των εθνικών συμφερόντων της Σερβίας. Υπέρ μιας συμμαχίας με τη Ρωσία και την Κίνα τάσσεται ένα 9%. Αλλά το 49% τάσσεται υπέρ της ουδετερότητας.