Η σιωπηλή επιστροφή της λιτότητας - πώς τα υψηλά επιτόκια στραγγαλίζουν τα κρατικά ταμεία παγκοσμίως

Επί περισσότερο από μία δεκαετία, η παγκόσμια οικονομία εθίστηκε σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη ψευδαίσθηση.

Μετά τη μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση και κατά τη διάρκεια της πρόσφατης υγειονομικής έκτακτης ανάγκης, οι κεντρικές τράπεζες προχώρησαν σε ιστορικές παρεμβάσεις νομισματικής χαλάρωσης, ρίχνοντας τα επιτόκια κυριολεκτικά στο μηδέν.

Το απότομα αυξημένο κόστος χρήματος επιβάλλει σκληρές περικοπές σε κρίσιμους τομείς όπως η δημόσια υγεία

Το χρήμα έγινε ουσιαστικά δωρεάν. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο δανείστηκαν αλόγιστα για να στηρίξουν τις οικονομίες τους, να επιδοτήσουν την κατανάλωση και να αποτρέψουν την ύφεση. Σήμερα, παρόλα αυτά, ο λογαριασμός αυτής της πρωτοφανούς επέκτασης έχει φτάσει.

Ο πλανήτης εισέρχεται πλέον σε μια νέα, σκληρή οικονομική φάση. Το φθηνό χρήμα αποτελεί παρελθόν, τα επιτόκια έχουν παγιωθεί σε υψηλά επίπεδα και η παγκόσμια κοινότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια τεράστια κρίση χρέους, η οποία γεννά ένα νέο κύμα παγκόσμιας και σιωπηλής λιτότητας.

Για να κατανοήσει κανείς το μέγεθος του προβλήματος, αρκεί να εξετάσει τον μηχανισμό αναχρηματοδότησης του κρατικού δανεισμού.

Όταν τα παλαιότερα ομόλογα ενός κράτους λήγουν, η κυβέρνηση εκδίδει νέα για να τα αποπληρώσει. Ενώ όμως πριν από λίγα χρόνια ένα κράτος δανειζόταν με επιτόκιο που πλησίαζε το μηδέν, σήμερα καλείται να δανειστεί με επιτόκια της τάξης του τέσσερα ή πέντε τοις εκατό.

Οι άδειοι κρατικοί προϋπολογισμοί φέρνουν σαρωτικές μειώσεις στις κοινωνικές παροχές

Αυτή η μαθηματική μεταβολή έχει καταστροφικές συνέπειες για τους εθνικούς προϋπολογισμούς. Ένα διαρκώς αυξανόμενο ποσοστό των φορολογικών εσόδων δεν κατευθύνεται πλέον στην ανάπτυξη ή στην κοινωνική πρόνοια, αλλά καταβάλλεται απευθείας στους πιστωτές μόνο και μόνο για να καλυφθούν οι τόκοι.

Το φαινόμενο δεν κάνει διακρίσεις. Από την ισχυρότερη οικονομία του πλανήτη, τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες καταβάλλουν πλέον ετησίως αστρονομικά ποσά για την εξυπηρέτηση του χρέους τους, μέχρι τις αναπτυσσόμενες οικονομίες του Νότου που βρίσκονται στα πρόθυρα της επίσημης χρεοκοπίας, το πρόβλημα είναι απολύτως οικουμενικό.