Η «σκοτεινή» πλευρά του καύσωνα - όταν ούτε η νύχτα αφήνει το σώμα να ανακάμψει

Τον κώδωνα του κινδύνου για τις συνέπειες από την υπερθέρμανση του πλανήτη κρούουν οι ειδικοί, καθώς η περίοδος της θερμικής καταπόνησης από τους καύσωνες γίνεται όλο και μακρύτερη επιδρώντας στον ύπνο και την υγεία γενικότερα. Οι θερμοκρασίες τείνουν να παραμένουν υψηλές και μετά με τη δύση του ηλίου, ενώ οι νύχτες δεν εξασφαλίζουν τις αναγκαίες ανάσες δροσιάς προκειμένου να ανακάμψει ο ανθρώπινος οργανισμός.

Ο πλανήτης θερμαίνεται, προειδοποιεί μελέτη του πανεπιστημίου του Στάνφορντ, την ώρα που Ευρώπη και Αμερική ζουν ένα ασυνήθιστα καυτό καλοκαίρι. Μόνο στη Γαλλία καταγράφηκαν καύσωνες χωρίς προηγούμενο ήδη από τέλη Ιουνίου, με την πλεονάζουσα θνητότητα να ξεπερνά τους 6.000 νεκρούς. Δεδομένα της υπηρεσίας Copernicus για την κλιματική αλλαγή δείχνουν ότι η ελάχιστη θερμοκρασία τις πιο ζεστές νύχτες του χρόνου ανεβαίνει σταθερά εδώ και δεκαετίες, όπως και οι ζεστές μέρες που ακολουθούνται από ζεστές νύχτες.

Οι επιπτώσεις στον ανθρώπινο οργανισμό δεν είναι αμελητέες, καθώς όταν διαταράσσεται η φυσιολογική κατά τη διάρκεια της νύχτας πτώση της εσωτερικής θερμοκρασίας, η καρδιά επιβαρύνεται, ο ύπνος διαταράσσεται και το σώμα ξεκινά την επόμενη μέρα ήδη εξαντλημένο. Αυτό σημαίνει ότι όσο οι θερμοκρασίες αυξάνονται, μεγαλώνει και ο κίνδυνος του κακού ύπνου.

Όταν διαταράσσεται η φυσιολογική κατά τη νύχτα πτώση της εσωτερικής θερμοκρασίας, η καρδιά επιβαρύνεται

Ανεμιστήρας και ανοιχτό παράθυρο, ένας συνδυασμός που μπορεί να μας δροσίσει κάπως μια ζεστή νύχτα

Σε αντίθεση με τους καύσωνες κατά τη διάρκεια της ημέρας όπου η προσοχή των αρμόδιων Αρχών εστιάζεται κυρίως στην ασφάλεια, όταν ο υδράργυρος ξεπεράσει τους 35°C, οι επιπτώσεις των θερμών νυχτών στον ύπνο και την υγεία δεν είναι πλήρως κατανοητές ακόμα.

Μια πρόσφατη μελέτη που χρησιμοποίησε δεδομένα του Copernicus διαπίστωσε, όπως αναφέρει το Euronews, ότι οι νύχτες θερμαίνονται ιδιαίτερα γρήγορα και ότι από τo 1970, η ελάχιστη θερμοκρασία – με τον τρόπο που γίνεται αισθητή (feels-like) – κατά τη διάρκεια των δέκα θερμότερων νυχτών του έτους έχει αυξηθεί κατά 0,32°C ανά δεκαετία σε παγκόσμιο επίπεδο.

Αυτός ο δείκτης αφορά το παγκόσμιο θερμικό κλίμα (UTCI) και λαμβάνει υπόψη τη θερμοκρασία, την υγρασία, τον άνεμο και την ακτινοβολία. Ο αριθμός των τροπικών νυχτών, κατά τις οποίες η θερμοκρασία δεν πέφτει κάτω από τους 20°C, έχει επίσης αυξηθεί κατά περίπου δύο νύχτες ανά δεκαετία.

Η ζεστή νύχτα μπορεί να αποδειχτεί το ίδιο επικίνδυνη με μια ζεστή ημέρα, ίσως και περισσότερο. Αυτό που (πρέπει να) συμβαίνει κατά τη διάρκεια του ύπνου είναι ότι ο καρδιακός ρυθμός και η φυσιολογική δραστηριότητα συνήθως μειώνονται, ενώ η εσωτερική θερμοκρασία του σώματος πέφτει. Έτσι, το νευρικό, το ανοσοποιητικό και το καρδιαγγειακό σύστημα ανακάμπτουν από τις καταπονήσεις της ημέρας.

Αν όμως η θερμοκρασία στο δωμάτιο παραμένει πολύ υψηλή, το σώμα δυσκολεύεται να αποβάλει τη θερμότητα. Τα αιμοφόρα αγγεία κοντά στο δέρμα διαστέλλονται για να απελευθερώσουν θερμότητα και η καρδιά πρέπει να καταβάλει μεγαλύτερη προσπάθεια για να κυκλοφορήσει το αίμα, ενώ η εφίδρωση μπορεί να προκαλέσει αφυδάτωση. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μεγαλύτερη δυσκολία στον ύπνο, συχνότερα ξυπνήματα κατά τη διάρκεια της νύχτας και λιγότερο αναζωογονητικός ύπνος.