Ο σουλτάνος χρειάζεται 32 ψήφους

Και την Πέμπτη ο σύμβουλός του Μεχμέτ Ουτσούμ επιβεβαίωσε ότι ο Ερντογάν θα διεκδικήσει και τρίτη προεδρική θητεία, δείχνοντας τη 16η Απριλίου του 2028 ως ημερομηνία πρόωρων εκλογών.

Οι διατυπώσεις αυτές ήταν τα πρώτα δημόσια μηνύματα ότι το χρονοδιάγραμμα των εκλογών μπορεί να αλλάξει, αφού το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) και το Εθνικιστικό Κίνημα επέμειναν από κοινού, μέχρι τώρα, ότι η ψηφοφορία θα διεξαχθεί το 2028. Για τους αναλυτές ο δρόμος των πρόωρων εκλογών ήταν κάτι που είχε εξ αρχής στο μυαλό του ο Ερντογάν, μια και είναι ο μόνος τρόπος για να παραμείνει στην εξουσία.

Το άρθρο 101 του τουρκικού Συντάγματος ορίζει κατηγορηματικά ότι ένα πρόσωπο μπορεί να εκλεγεί στη θέση του προέδρου της Δημοκρατίας το ανώτατο δύο φορές. Ο Ερντογάν εξελέγη υπό το νέο προεδρικό σύστημα το 2018 και επανεξελέγη το 2023, εξαντλώντας έτσι το νόμιμο δικαίωμά του.

Υπαρχει όμως μια κρίσιμη συνταγματική εξαίρεση, κρυμμένη στο άρθρο 116 (παράγραφος 3): Εάν η Εθνοσυνέλευση αποφασίσει την ανανέωση των εκλογών κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του προέδρου, ο εν ενεργεία πρόεδρος μπορεί να είναι εκ νέου υποψήφιος.

Για να ενεργοποιηθεί το άρθρο 116, απαιτείται αυξημένη κοινοβουλευτική πλειοψηφία τριών πέμπτων (3/5) του συνόλου των βουλευτών. Σε μια Εθνοσυνέλευση 600 εδρών, αυτό μεταφράζεται σε τουλάχιστον 360 ψήφους. Αυτή τη στιγμή, το κυβερνών κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) μαζί με τον ακροδεξιό εταίρο του, το MHP του Ντεβλέτ Μπαχτσελί, ελέγχουν περίπου 328 έδρες. Η κυβερνητική συμμαχία υπολείπεται των απαραίτητων ψήφων – θέλει ακόμα 32.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει διάφορες επιλογές για να εξασφαλίσει τις 360 ψήφους:

Η πρόσφατη διάσπαση στο εσωτερικό της αντιπολίτευσης που ξεκίνησε από μια δικαστική απόφαση. Δικαστήριο ακύρωσε την εκλογή του Οζκούρ Οζέλ ως προέδρου του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) της αξιωματικής αντιπολίτευσης και στη θέση του τοποθέτησε τον προηγούμενο πρόεδρο, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, έναν πολιτικό που έχει ηττηθεί κάθε φορά που έχει βρεθεί απέναντι στον Ερντογάν.

Η επιμονή στις πρόωρες κάλπες δεν είναι απλώς μια συνταγματική ντρίμπλα. Με αυτήν ο Ερντογάν θα παρουσιαστεί ως ηγέτης που κινείται αυστηρά εντός του υφιστάμενου νομικού πλαισίου. Επίσης, όπως σημειώνουν αναλυτές, αν περιμένει μέχρι το 2028 σε μια οικονομία που ταλανίζεται από υψηλό πληθωρισμό, η οικονομική εξαθλίωση των λαϊκών στρωμάτων θα μπορούσε να καταστήσει την επανεκλογή του αδύνατη.