Κύμα αποχώρησης από τα social media - τι διώχνει και τι κρατά τους χρήστες στις ψηφιακές παρέες

Πολλοί χρήστες του διαδικτύου ανά τον κόσμο δηλώνουν απογοητευμένοι από το περιεχόμενο, τις αντιπαραθέσεις και την τοξικότητα που συναντούν στα social media και στις διαδικτυακές κοινότητες. Ωστόσο, δεν φεύγουν όλοι. Κάποιοι παραμένουν σε αυτές παρά τα αρνητικά τους συναισθήματα, καθώς δεν θέλουν να χάσουν τις επαφές τους χωρίς να υπάρχει τουλάχιστον κάποια εναλλακτική.

Σύμφωνα με την έρευνα του Pew Research Center, η οποία διεξήχθη στα τέλη του περασμένου Μαΐου, περίπου ένας στους τρεις Αμερικανούς δηλώνει ότι έχει εγκαταλείψει κάποια online κοινότητα, προβάλλοντας ως βασικούς λόγους γι’ αυτό την απώλεια ενδιαφέροντος, τις έντονες αντιπαραθέσεις και την παρενόχληση. Ορισμένοι εξ αυτών, παρ’ όλα αυτά, έχουν επιστρέψει σε κάποια διαδικτυακή κοινότητα.

Η τάση απομάκρυνσης από τις ψηφιακές πλατφόρμες αποτυπώνεται και στην Ευρώπη. Σύμφωνα με έρευνα της Data Rights στη Γαλλία, στη Γερμανία και στην Ιταλία καταγράφει σημαντική πρόθεση εγκατάλειψης δημοφιλών social media, αν και για πολλούς χρήστες, η προοπτική να χάσουν τις κοινωνικές τους συνδέσεις λειτουργεί αποτρεπτικά.

Η μείωση του ενδιαφέροντος αποτελεί τον συχνότερο λόγο αποχώρησης από μια διαδικτυακή κοινότητα. Στο πλαίσιο της έρευνας, περισσότεροι από οκτώ στους δέκα ανέφεραν τον λόγο αυτόν.  Είναι ο μόνος που η πλειοψηφία των χρηστών χαρακτήρισε σημαντικό παράγοντα που τους οδήγησε να εγκαταλείψουν τις ψηφιακές παρέες.

Η τοξική ατμόσφαιρα στις διαδικτυακές κοινότητες αποτελεί έναν άλλο παράγοντα: το 57% όσων αποχώρησαν αναφέρουν τις υπερβολικές διαμάχες, ενώ το 43% δηλώνει ότι ο λόγος ήταν ότι άνθρωποι παρενοχλούνταν. Να σημειωθεί ότι προηγούμενες μελέτες του κέντρου δείχνουν ότι σημαντικό ποσοστό τόσο των ενηλίκων όσο και των εφήβων βιώνει διαδικτυακή παρενόχληση και διαδικτυακό εκφοβισμό.

Σημαντικό είναι και το ποσοστό όσων δήλωσαν ότι τα πολιτικά θέματα αναφέρονταν υπερβολικά συχνά – λίγο περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα – και ως εκ τούτου δεν ήθελαν να παραμείνουν. Η πτώση της ποιότητας και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής είναι επίσης λόγοι που, βάσει την πλειοψηφία, συμβάλλουν – τουλάχιστον σε μικρό βαθμό – στην απόφασή τους να αποχωρήσουν, ενώ το 37% αποχώρησε επειδή αφιέρωνε υπερβολικό χρόνο μπροστά στις οθόνες.

Με βάση τα ευρήματα του Pew ανά ηλικιακή κατηγορία χρηστών, φαίνεται ότι οι νεώτεροι ενήλικες είναι πιο πιθανό να συμμετέχουν σε διαδικτυακές κοινότητες. Ωστόσο, οι ενήλικοι κάτω των 50 ετών είναι πιθανότερο να έχουν αποχωρήσει από τέτοιες κοινότητες κάποια στιγμή, σε σύγκριση με ενηλίκους μεγαλύτερης ηλικίας.

Σε ποσοστό 44% έχουν αποχωρήσει από διαδικτυακή κοινότητα ενήλικοι κάτω των 30 ετών, ενώ στις ηλικίες από 30 έως 49 ετών το αντίστοιχο ποσοστό πέφτει στο 40%. Οι συμμετέχοντες ηλικίας 50 έως 64 ετών που δήλωσαν ότι έχουν αποχωρήσει από διαδικτυακή κοινότητα συγκεντρώνουν ποσοστό 32%, ενώ το ποσοστό μειώνεται περαιτέρω στο 19% για τα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω.

Μεταξύ όσων έχουν εγκαταλείψει μια τέτοια κοινότητα, η πλειοψηφία των ατόμων ηλικίας 18 – 29 και 30 – 49 ετών αναφέρει ότι έφυγε επειδή δεν την χρειαζόταν πλέον λόγω μιας αλλαγής στη ζωή τους. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο σε σχέση με τις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες.

Όσοι είναι κάτω των 50 ετών είναι πιο πιθανό να αναφέρουν λόγους όπως η μείωση της ποιότητας της κοινότητας, η αίσθηση έλλειψης αίσθησης του ανήκειν και το γεγονός ότι αφιερώνουν υπερβολικά πολύ χρόνο εκεί. Αντιθέτως, όσοι είναι κάτω των 30 ετών είναι λιγότερο πιθανό να αναφέρουν ότι αποχώρησαν επειδή συζητιόταν υπερβολικά πολύ η πολιτική.