Σύνοδος νατο: η απογείωση των στρατιωτικών δαπανών στο επίκεντρο - εξοπλιστικές συμφωνίες δεκάδων δισ.

Ξεκινά σήμερα στην Άγκυρα, η 36η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ, με τη συμμετοχή δεκάδων ηγετών και υψηλόβαθμων αξιωματούχων της Συμμαχίας, έχοντας στο επίκεντρο την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών.

Κατά τη χθεσινή συνέντευξη Τύπου από την τουρκική πρωτεύουσα, ο ΓΓ του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, συνεχάρη τις ευρωπαϊκές χώρες – μέλη του ΝΑΤΟ και τον Καναδά, που επενδύουν ήδη περίπου το 4% του ΑΕΠ τους για στρατιωτικές δαπάνες. Ο Ρούτε είπε ακόμα ότι οι πρόσθετες βασικές αμυντικές επενδύσεις των Ευρωπαίων συμμάχων και του Καναδά για την περίοδο 2025-2026 ανέρχονται συνολικά σε 258 δισ. δολάρια.

Υπό την πίεση του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, τα μέλη της στρατιωτικής συμμαχίας των 32 χωρών συμφώνησαν στη σύνοδο κορυφής του περασμένου έτους να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035 – λίγο πάνω από το διπλάσιο του συνολικού επιπέδου για τα ευρωπαϊκά κράτη και τον Καναδά το 2025, εξέλιξη που ήδη επιβαρύνει ορισμένους εθνικούς προϋπολογισμούς.

Σύμφωνα με το Reuters, οι ηγέτες του ΝΑΤΟ σχεδιάζουν να ανακοινώσουν σήμερα,  συμφωνίες εξοπλισμών αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων επιδιώκοντας να δείξουν ότι ανταποκρίνονται στις αμερικανικές εκκλήσεις για αύξηση των αμυντικών δαπανών της Ευρώπης, πριν συναντηθούν με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στη σύνοδο κορυφής της Συμμαχίας.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα παρουσιάσουν τις συμφωνίες, πριν ο Τραμπ μεταβεί στην Άγκυρα, για συνάντηση με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και στη συνέχεια συμμετάσχει, μαζί με τους υπόλοιπους ηγέτες της Συμμαχίας, στη σύνοδο κορυφής, η οποία ξεκινά με δείπνο το βράδυ της Τρίτης.

Ο Τραμπ κατηγορεί εδώ και χρόνια τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι βασίζονται υπερβολικά στις Ηνωμένες Πολιτείες για την άμυνά τους μέσω του Οργανισμού του Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ).

Ο Ρούτε είχε δηλώσει τον περασμένο μήνα ότι τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ και ο Καναδάς αύξησαν τις αμυντικές τους δαπάνες κατά 90 δισ. δολάρια σε πραγματικούς όρους το 2025 σε σχέση με το 2024, φτάνοντας συνολικά τα περισσότερα από 570 δισ. δολάρια — αύξηση περίπου 20% μέσα σε μόλις έναν χρόνο.

Ωστόσο, τους τελευταίους μήνες ο Τραμπ έχει επανέλθει με έντονη κριτική προς τα υπόλοιπα μέλη του ΝΑΤΟ, κατηγορώντας τα ότι δεν έκαναν αρκετά για να στηρίξουν τις Ηνωμένες Πολιτείες στον πόλεμο με το Ιράν και αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα μπορούσε ακόμη και να αποχωρήσει από τη Συμμαχία ή να αγνοήσει τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επιμένουν ότι σε μεγάλο βαθμό τήρησαν τις δεσμεύσεις τους, επιτρέποντας στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τον εναέριο χώρο και τις στρατιωτικές βάσεις στις χώρες τους, παρά το γεγονός ότι δεν είχαν προηγουμένως ενημερωθεί ή συμβουλευθεί για τον πόλεμο, ο οποίος προκάλεσε σοβαρές οικονομικές αναταράξεις.

Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν αποσύρσεις στρατευμάτων από την Ευρώπη, περιόρισαν τις δυνάμεις που διαθέτουν στα αμυντικά σχέδια του ΝΑΤΟ — συμπεριλαμβανομένου ενός αεροπλανοφόρου, αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού, μαχητικών αεροσκαφών και μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) — ενώ ξεκίνησαν και εξάμηνη αναθεώρηση της στρατιωτικής τους παρουσίας στην ευρωπαϊκή ήπειρο.