Συρρικνώνεται η αγορά εργασίας: η ανεργία επέστρεψε στο 2008, αλλά οι εργαζόμενοι μειώθηκαν κατά 200.000

Τα στοιχεία για την αγορά εργασίας, όπως καταγράφονται στην τελευταία έρευνα εργατικού δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ (Ιούλιος 2026), δείχνουν υποχώρηση της ανεργίας στο 7,9%, έναντι 8,1% τον Ιούνιο του 2026 και 8,9% τον Ιούλιο του 2025.

Πρόκειται για ιστορικό χαμηλό 19 ετών για τον συγκεκριμένο μήνα. Πρέπει να πάμε πίσω στον Ιούλιο του 2008, πριν την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, για να δούμε χαμηλότερο δείκτη ανεργίας, στο 7,6%.

Όμως αυτή είναι η μισή εικόνα. Καταρχάς τα ποσοστά του Ιουλίου αφορούν προσωρινές εκτιμήσεις, οι οποίες υπόκεινται σε αναθεώρηση ανά τρίμηνο. Δεύτερον, λόγω διαφορετικής μεθοδολογίας ο αριθμός των ανέργων που καταγράφει η ΕΛΣΤΑΤ (376.508 άτομα) είναι ως και 50% χαμηλότερος από αυτόν που καταγράφει η ΔΥΠΑ (715.328 άτομα τον Ιούλιο).

Τρίτον, ο αριθμός των απασχολούμενων σήμερα παραμένει μειωμένος κατά περίπου 213.000 άτομα, σε σύγκριση με τον Ιούλιο του 2018 (4.370.800 άτομα, έναντι 4.592.000). Ακόμα μεγαλύτερη είναι η μείωση του πληθυσμού εκτός εργατικού δυναμικού, κατά 537.700 άτομα.

Από τα παραπάνω μεγέθη προκύπτει ότι η μείωση της ανεργίας δε συνδέεται άμεσα με περισσότερες θέσεις εργασίας (σε σύγκριση με την εποχή πριν την κρίση), όσο με τη μείωση του πληθυσμού.

Τη θεμελιώδη αντίφαση μεταξύ μείωσης της ανεργίας και μείωσης των εργαζομένων αναδεικνύει νέα ανάλυση του Ινστιτούτου Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ, για τα μεγέθη της αγοράς εργασίας στην Ελλάδα μετά την οικονομική κρίση.

Η έρευνα του ΕΝΑ συγκρίνει ετήσια στοιχεία για την περίοδο 2008-2025 και καταλήγει σε διαφωτιστικά συμπεράσματα. Η μείωση της ανεργίας από μόνη της δεν συνιστά βελτίωση των συνθηκών απασχόλησης, όταν η αγοραστική δύναμη των μισθών δεν έχει ακόμα επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα.

Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, ο μέσος ετήσιος πραγματικός μισθός το 2025 παρέμενε μειωμένος κατά 31% συγκριτικά με το 2009 και ουσιαστικά αμετάβλητος σε σύγκριση με το 2019.

Δεν μπορούμε να μην αναγνωρίσουμε ότι σήμερα είναι ευκολότερο να βρει κανείς δουλειά από ό,τι ήταν το 2013, στο ζενίθ της κρίσης, όταν η επίσημα καταγεγραμμένη ανεργία άγγιζε ή ξεπερνούσε το 28%. Όμως είναι εξαιρετικά δύσκολο για έναν νέο να βρει δουλειά που του επιτρέπει να ζήσει μόνος του πληρώνοντας ενοίκιο και ακόμα πιο δύσκολο να μπορέσει να κάνει οικογένεια. Την ασφυκτική αυτή κατάσταση αποτυπώνει η πρόσφατη έρευνα του ΟΟΣΑ, που δείχνει ότι οι εργαζόμενοι ως 29 ετών ξοδεύουν το 60% του μισθού τους για στέγαση και αμείβονται κατά μέσο όρο 40% λιγότερο από τον μέσο όρο των συνομηλίκων τους στις ευρωπαϊκές χώρες μέλη του Οργανισμού.

Συγκεκριμένα, το 2025 η ελληνική αγορά εργασίας αριθμούσε σχεδόν 271 χιλιάδες λιγότερους εργαζόμενους και 34 χιλιάδες περισσότερους ανέργους σε σχέση με το 2008 (βλ. Πίνακας 1).