Ζαν-κλοντ γιούνκερ: «η ευρώπη δεν πρέπει να γονατίζει μπροστά στις ηπα»

Ο πρώην πρόεδρος της Κομισιόν εκφράζει τις θέσεις του σε σειρά καίριων ζητημάτων που απασχολούν την Ευρώπη. Ανάμεσά τους οι ενισχυμένες συνεργασίες, οι αποφάσεις με ειδική πλειοψηφία, ο διεθνής ρόλος της ΕΕ, οι σχέσεις με τις ΗΠΑ, η ευρωπαϊκή ηγεσία και ο ρόλος του γαλλογερμανικού άξονα.

Η Ευρωπαϊκή Ενωση, όπως φάνηκε και στον πόλεμο στο Ιράν, απουσιάζει από σημαντικές γεωπολιτικές εξελίξεις. Μπορεί η ΕΕ να έχει ρόλο επιρροής διεθνώς;

Η αρχική πρόθεση των λεγόμενων Πατέρων της Ευρώπης δεν ήταν να εισέλθουν ως μεγάλος παράγοντας στη διεθνή σφαίρα. Με τον καιρό ανακαλύψαμε ότι μπορούσαμε να παίξουμε ρόλο, ξεκινώντας τη δεκαετία του ’70 στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βενετίας, όπου για πρώτη φορά στην ιστορία υιοθετήσαμε θέση στην ισραηλινο-αραβική σύγκρουση.

Στη συνέχεια η ενιαία πράξη του ’87, αλλά κυρίως η Συνθήκη του Μάαστριχτ, μας έδωσαν μια εξωτερική διάσταση. Δεν αποτελεί έκπληξη ότι δεν είμαστε πραγματικά παρόντες στις μεγάλες διεθνείς συγκρούσεις, αλλά βήμα-βήμα αρχίζουμε να αποκτούμε εργαλεία διεθνούς επιρροής. Αυξάνουμε τις αμυντικές μας ικανότητες γρήγορα, μιλάμε σε όσους εμπλέκονται στις περιοχές συγκρούσεων.

Τις τελευταίες δεκαετίες δεν ήμασταν ποτέ παίκτες, αλλά πάντα πληρωτές. Τώρα, αργά αλλά σταθερά, αποκτάμε διεθνή ταυτότητα, αλλά δεν έχουμε όλα τα εργαλεία που χρειάζεται ένας διεθνής παράγοντας.

Σε ποια εργαλεία αναφέρεστε, που θα δώσουν στην ΕΕ τη δυνατότητα να ασκήσει ουσιαστική διεθνή επιρροή;

Υπάρχει μια αυξανόμενη κατανόηση εντός της ΕΕ ότι πρέπει να συμφωνήσουμε μεταξύ μας εάν θέλουμε να έχουμε επιρροή. Οσο δεν μπορούμε να αποφασίζουμε σε θέματα που αφορούν τις διεθνείς σχέσεις με ειδική πλειοψηφία, όσο τηρούμε τον κανόνα της ομοφωνίας, βρισκόμαστε πάντα υπό την απειλή εκείνων που έχουν τις δικές τους εθνικές απόψεις για τα διεθνή ζητήματα, όπως έκανε η Ουγγαρία.

Ηρθε η ώρα να αποφασίσουμε εντός της ΕΕ ότι τα επόμενα χρόνια πρέπει να λαμβάνουμε αποφάσεις με ειδική πλειοψηφία ή υπερ-ειδική πλειοψηφία.

Πώς, όμως, οι αποφάσεις με ειδική πλειοψηφία θα διασφαλίζουν τα συμφέροντα χωρών, όπως της Ελλάδας και της Κύπρου έναντι της Τουρκίας, για παράδειγμα;

Στη διεθνή σφαίρα η Ευρώπη δεν υπάρχει, επειδή αποφασίζουμε με ομοφωνία. Αν αποφασίζουμε με ειδική ή υπερ-ειδική πλειοψηφία, η εικόνα θα είναι διαφορετική. Η ομοφωνία οδηγεί ουσιαστικά στον αποκλεισμό των μικρών και μεσαίων κρατών-μελών.