Θανατική ποινή στις ηπα: οι εκτελέσεις αυξάνονται, αλλά η κοινωνία διχάζεται
Μετά από δύο δεκαετίες σταδιακής μείωσης, οι εκτελέσεις στις ΗΠΑ παρουσιάζουν νέα απότομη άνοδο.
Το 2025 εκτελέστηκαν 47 άνθρωποι, ο υψηλότερος αριθμός των τελευταίων 15 και πλέον ετών, ενώ μέχρι στιγμής το 2026 έχουν εκτελεστεί άλλοι 31. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η θανατική ποινή παραμένει αντικείμενο έντονης πολιτικής και κοινωνικής αντιπαράθεσης.
Δύο υποθέσεις επανέφεραν το ζήτημα στο προσκήνιο: η αποτυχημένη εκτέλεση της Κρίστα Πάικ στο Τενεσί και η πρόταση για ζωντανή μετάδοση της εκτέλεσης του πρώην στρατιωτικού Νιντάλ Χασάν.
Πίσω από τις δύο περιπτώσεις βρίσκονται διαφορετικά ερωτήματα για τη λειτουργία της δικαιοσύνης, τον χαρακτήρα της τιμωρίας και τον ρόλο της πολιτείας απέναντι στην ανθρώπινη ζωή.
Η Κρίστα Πάικ καταδικάστηκε σε θάνατο για τη δολοφονία της συμμαθήτριάς της, Κολίν Σλέμερ, το 1995, όταν η ίδια ήταν 18 ετών. Η εκτέλεσή της είχε προγραμματιστεί για τις 30 Σεπτεμβρίου και θα αποτελούσε την πρώτη εκτέλεση γυναίκας στο Τενεσί εδώ και περισσότερους από δύο αιώνες.
Ωστόσο, η διαδικασία δεν εξελίχθηκε όπως είχε σχεδιαστεί. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, στις 6 Οκτωβρίου οι αρχές τής χορήγησαν δύο δόσεις πεντοβαρβιτάλης, χωρίς να ολοκληρωθεί η εκτέλεση. Η Πάικ έχασε τις αισθήσεις της για έξι ημέρες, επέζησε της απόπειρας και επέστρεψε στη φυλακή στις 10 Οκτωβρίου, όπου έλαβε ιατρική περίθαλψη.
Η υπόθεσή της δεν αποτελεί πρωτοφανές περιστατικό στην αμερικανική ιστορία. Το 1946, ο Γουίλι Φράνσις επέζησε από την ηλεκτρική καρέκλα στη Λουιζιάνα, έπειτα από αποτυχημένη απόπειρα εκτέλεσης. Παρά τη νομική προσφυγή του, η πολιτεία τον εκτέλεσε το 1947.
Οι δύο περιπτώσεις αναδεικνύουν ένα διαχρονικό πρόβλημα: την απόσταση ανάμεσα στην υπόσχεση μιας ελεγχόμενης, ανώδυνης εκτέλεσης και στην πραγματικότητα μιας διαδικασίας που μπορεί να αποτύχει, προκαλώντας σοβαρή ανθρώπινη οδύνη.
Φωτογραφία που τραβήχτηκε στις 4 Δεκεμβρίου 2007 και δείχνει την καταδικασμένη σε θάνατο Christa Pike να εισέρχεται στο Ποινικό Δικαστήριο της Κομητείας Νοξ στο Νόξβιλ του Τενεσί, στις ΗΠΑ, την οποία απέκτησε το Reuters στις 30 Σεπτεμβρίου 2026
Σύμφωνα με το The Conversation, όπως επισημαίνει η Κάρολιν Στρέιντζ, ομότιμη καθηγήτρια Ιστορίας στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Αυστραλίας, η ιστορία της θανατικής ποινής στις ΗΠΑ χαρακτηρίζεται από επανειλημμένες προσπάθειες να καταστούν οι εκτελέσεις πιο ανθρώπινες ή, τουλάχιστον, να παρουσιάζονται ως τέτοιες.
