Σαράντα χρόνια μετά τη δυστοπία του τσερνόμπιλ, η πυρηνική ενέργεια επιστρέφει δυναμικά

Σαράντα χρόνια μετά την καταστροφή στο Τσερνόμπιλ, η παγκόσμια στάση απέναντι στην πυρηνική ενέργεια φαίνεται να αλλάζει ξανά. Το ατύχημα του 1986 είχε ενισχύσει τους φόβους και επιβράδυνε σημαντικά την ανάπτυξη της πυρηνικής τεχνολογίας, ιδιαίτερα στην Ευρώπη.

Σήμερα όμως, η διεθνής κοινότητα δείχνει να επιστρέφει δυναμικά σε αυτήν τη μορφή ενέργειας, με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να λειτουργεί ως επιταχυντής των εξελίξεων.

Περισσότεροι από 400 πυρηνικοί αντιδραστήρες λειτουργούν σε 31 χώρες, ενώ περίπου 70 ακόμη βρίσκονται υπό κατασκευή, όπως αναφέρεται το Reuters. Η πυρηνική ενέργεια καλύπτει περίπου το 10% της παγκόσμιας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αντιστοιχώντας σχεδόν στο ένα τέταρτο των πηγών χαμηλών εκπομπών άνθρακα.

Τα τελευταία χρόνια, οι αντιδραστήρες έχουν βελτιωθεί σημαντικά, ενσωματώνοντας περισσότερα συστήματα ασφαλείας και μειώνοντας το κόστος κατασκευής και λειτουργίας. Αν και καταστροφές όπως το Τσερνόμπιλ και η Φουκουσίμα το 2011 περιόρισαν τη διάθεση για επενδύσεις στον τομέα, πολλοί ειδικοί θεωρούν εδώ και καιρό πιθανή την επιστροφή της πυρηνικής ενέργειας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ο μεγαλύτερος παραγωγός πυρηνικής ενέργειας παγκοσμίως, με 94 αντιδραστήρες που καλύπτουν περίπου το 30% της συνολικής παραγωγής. Η Ουάσιγκτον σχεδιάζει μάλιστα να τετραπλασιάσει την πυρηνική της ισχύ έως το 2050.

Από την πλευρά της, η Κίνα διαθέτει 61 αντιδραστήρες και ηγείται παγκοσμίως στην κατασκευή νέων μονάδων, με σχεδόν 40 υπό κατασκευή, στοχεύοντας να ξεπεράσει τις ΗΠΑ.

Το 1990, η πυρηνική ενέργεια κάλυπτε περίπου το ένα τρίτο της ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης· σήμερα το ποσοστό αυτό ανέρχεται μόνο στο 15% περίπου, με την Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν να παραδέχεται ότι η εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα τη θέτει σε μειονεκτική θέση.

Σημαντικό ρόλο στο μέλλον αναμένεται να παίξουν οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες (SMRs), οι οποίοι θεωρούνται πιο ευέλικτοι, οικονομικοί και ταχύτεροι στην κατασκευή, με πιθανή λειτουργία στις αρχές της δεκαετίας του 2030.

Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές χώρες παραμένουν διχασμένες: η Γαλλία, η Σουηδία και η Φινλανδία στηρίζουν έντονα την πυρηνική ενέργεια, ενώ η Γερμανία, η Αυστρία και η Ιταλία την έχουν εγκαταλείψει.

Σε μια σημαντική αλλαγή πολιτικής πέρυσι, το Βέλγιο κατάργησε έναν νόμο που απαιτούσε το κλείσιμο των αντιδραστήρων του και παρέτεινε τη διάρκεια ζωής τους. Η Ισπανία, από την άλλη πλευρά, εξακολουθεί να σχεδιάζει τη σταδιακή κατάργηση της πυρηνικής της δυναμικότητας και το κλείσιμο των επτά αντιδραστήρων που βρίσκονται σε λειτουργία μεταξύ του 2027 και του 2035.