Τελειώνει ο χρόνος του τραμπ; ένας κόσμος χωρισμένος σε τρία μέρη, η επικίνδυνη κληρονομιά του

Στα δύο τελευταία χρόνια μιας αμερικανικής προεδρίας, όταν η πλειοψηφία στο Κογκρέσο έχει χαθεί, τα ποσοστά αποδοχής έχουν πέσει κατακόρυφα και το κόμμα του έχει αρχίσει να σκέφτεται ποιος θα τον διαδεχθεί, ο κάτοχος του Οβάλ Γραφείου – στην προκειμένη περίπτωση ο Ντόναλντ Τραμπ – μπορεί να νιώσει τη δύναμή του να εξαντλείται.

Η εγχώρια νομοθετική διαδικασία, ειδικά σε μια εποχή όπου η διακομματική συνεργασία είναι σχεδόν ανύπαρκτη, παραλύει. Όμως, καθώς οι μέρες περνούν μέχρι το τέλος και οι πρόεδροι αρχίζουν να σκέφτονται την κληρονομιά τους, υπάρχει ένας τομέας της δουλειάς τους όπου εξακολουθούν να έχουν εξουσία: ο υπόλοιπος κόσμος.

Τις τελευταίες εβδομάδες της προεδρίας του το 1992, ο Τζορτζ Μπους ο πρεσβύτερος έστειλε 28.000 Αμερικανούς στρατιώτες στη Σομαλία για να βοηθήσουν στην καταπολέμηση της πείνας. Για τον Μπιλ Κλίντον, ήταν μια ουτοπική προσπάθεια να φέρει ειρήνη στη Μέση Ανατολή, τερματίζοντας τη σύγκρουση μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων. Ο Μπαράκ Ομπάμα αποκατέστησε τις διπλωματικές σχέσεις με την Κούβα, πραγματοποιώντας μια ιστορική επίσκεψη στην Αβάνα, καθώς και μια τελική, επιτυχημένη προσπάθεια για συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν (σ.σ. αφού προηγούμενως κόντεψε να κηρύξει πόλεμο στην Τεχεράνη, ο οποίος απεφεύχθη κυρίως χάρη στον Βλαντίμιρ Πούτιν).

Στη διεθνή σκηνή, ωστόσο, η ιστορία θα είναι διαφορετική. Και σε αντίθεση με τον Μπους τον πρεσβύτερο, την Κλίντον και τον Ομπάμα, οι φιλοδοξίες του δεν θα είναι ειρηνικές. Τα πρώτα δύο χρόνια της δεύτερης θητείας του υπήρξαν καταστροφικά· τα τελευταία δύο θα μπορούσαν να είναι ακόμη χειρότερα.

Πέρα από έναν απερίσκεπτο πόλεμο στη Μέση Ανατολή και την πολιτική κατευνασμού στην Ευρώπη, διαφαίνεται η σκιά μιας νέας παγκόσμιας τάξης, την οποία ο Τραμπ θα επιδιώξει αμείλικτα στα τελευταία χρόνια της θητείας του. Ο Πούτιν έχει προτείνει μια σύνοδο κορυφής μεταξύ του ιδίου, του Τραμπ και του Σι Τζινπίνγκ, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Κίνα τον επόμενο μήνα.

Μια τέτοια άνευ προηγουμένου συνάντηση, αν πραγματοποιηθεί, θα είχε ενδεχομένως καταστροφικές συνέπειες για όλους μας. Και αυτό, γιατί οι τρεις ηγέτες έχουν φιλοδοξίες να μετασχηματίσουν τον τρόπο με τον οποίο κυβερνάται ο κόσμος, χωρίζοντάς τον ουσιαστικά σε σφαίρες επιρροής (σ.σ. όχι ότι δεν το έχουμε ξαναζήσει, μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, με οδυνηρά αποτελέσματα ειδικά για την Ελλάδα).

Τα τελευταία δύο χρόνια, έχουμε μιλήσει πολύ για το τέλος της Δύσης – πλέον, μοιάζει να ήρθε η ώρα κατά την οποία πολλοί από αυτούς τους φόβους θα υλοποιηθούν, σχολιάζει χαρακτηριστικά στον Guardian ο Στιβ Μπλούμφιλντ, πρώην διεθνής αναλυτής του Observer.

Η φιλοδοξία της κυβέρνησης Τραμπ να χωρίσει τον κόσμο σε σφαίρες επιρροής και να ταχθεί στο πλευρό των απολυταρχικών ηγετών έναντι των δημοκρατών είναι προφανής εδώ και καιρό. Η περσινή Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας ασκούσε έντονη κριτική στους παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ στην Ευρώπη και την Ανατολική Ασία.

Εάν αυτές οι τρεις χώρες αρχίσουν να συνεργάζονται εις βάρος της Ευρώπης και του υπόλοιπου κόσμου, αυτό θα αλλάξει ριζικά τη φύση της γεωπολιτικής. Πριν από μια δεκαετία, οι συζητήσεις για έναν πολυπολικό κόσμο βασίζονταν στην ιδέα ότι οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελούσαν τα τρία ισχυρότερα μπλοκ. Με κάποιο τρόπο, οι Βρυξέλλες έχουν αντικατασταθεί από τη Μόσχα.

Μέχρι τώρα, ο υπόλοιπος δυτικός κόσμος έχει – σε γενικές γραμμές – προσπαθήσει να τα βγάλει πέρα. Το ΝΑΤΟ εξακολουθεί να υπάρχει στα χαρτιά, οι σύνοδοι κορυφής του G7 και του G20 μπορεί να είναι χαοτικές, αλλά εξακολουθούν να πραγματοποιούνται. Οι αισιόδοξοι στο υπουργείο Εξωτερικών επισημαίνουν ότι ο Τραμπ παρέστη στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και ότι η κυβέρνησή του εξακολουθεί να συμμετέχει ενεργά στις καθημερινές δραστηριότητες του ΟΗΕ.