Κέντρα απέλασης σε τρίτες χώρες: πού σταματούν οι επιστροφές και πού αρχίζουν οι κίνδυνοι για τα δικαιώματα;
Σκληραίνει η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο μεταναστευτικό, καθώς οι 27 συμφώνησαν σε νέους κανόνες για τις επιστροφές μεταναστών, οι οποίοι ανοίγουν τον δρόμο για τη δημιουργία κέντρων επιστροφής σε τρίτες χώρες.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις υποστηρίζουν ότι οι νέοι κανόνες αποσκοπούν στην αποτελεσματικότερη εφαρμογή των επιστροφών, με σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εντούτοις, εκφράζουν αμφιβολίες για το κατά πόσο οι προβλεπόμενες εγγυήσεις θα μπορούν να διασφαλιστούν στην πράξη.
Οι υπουργοί Εσωτερικών της ΕΕ συναντήθηκαν στο Λουξεμβούργο την 1η Οκτωβρίου και συμφώνησαν σε αυστηρότερους κανόνες για την επιστροφή μεταναστών.
Οι υπουργοί της ΕΕ συμφώνησαν σε κανόνες για κυρώσεις σε μετανάστες που δεν συνεργάζονται στην επιστροφή, κράτηση έως 24 μήνες για κινδύνους ασφαλείας και κέντρα επιστροφής εκτός ΕΕ. Όσοι, επομένως, δεν έχουν δικαίωμα παραμονής πρέπει να αποχωρούν και να συνεργάζονται με τις αρχές. Αν δεν το κάνουν, μπορεί να αντιμετωπίσουν κυρώσεις όπως μειωμένα επιδόματα, πρόστιμα ή ποινικές διώξεις.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις υποστηρίζουν ότι οι νέοι κανόνες αποσκοπούν στην αποτελεσματικότερη εφαρμογή των επιστροφών
Η Ευρωπαϊκή Εντολή Επιστροφής θα επιτρέπει στις χώρες να επιλέγουν αν θα αναγνωρίζουν τις αποφάσεις επιστροφής η μία της άλλης, με επανεξέταση να προβλέπεται μετά από τρία χρόνια.
Για άτομα που θεωρούνται κίνδυνος για την ασφάλεια, τα κράτη θα μπορούν να επιβάλλουν επ’ αόριστον απαγορεύσεις εισόδου και κράτηση πέραν των 24 μηνών. Επιτρέπεται επίσης η δημιουργία κέντρων επιστροφής εκτός ΕΕ.
Ο νέος κανονισμός ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία κέντρων επιστροφής εκτός ΕΕ, υπό την προϋπόθεση σύναψης συμφωνιών με τρίτες χώρες και της τήρησης των διεθνών προτύπων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της αρχής της μη επαναπροώθησης.
Την ίδια ώρα, η Ελλάδα συμμετέχει σε πρωτοβουλία μαζί με τη Γερμανία, την Αυστρία, τη Δανία και την Ολλανδία για τη δημιουργία κοινού κέντρου επιστροφής στην Αφρική.
Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, έχει θέσει ως στόχο την έναρξη λειτουργίας του το 2027, ενώ η Ρουάντα αναφέρεται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, ως μία από τις επικρατέστερες υποψήφιες χώρες. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην ευρύτερη ευρωπαϊκή προσπάθεια ενίσχυσης των επιστροφών, με το ζήτημα των εγγυήσεων προστασίας και της εποπτείας των κέντρων να παραμένει στο επίκεντρο των αντιδράσεων από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
