Η πολεμική οικονομία της ρωσίας έχει... πρόβλημα, αλλά δεν καταρρέει

Μετά από τέσσερα χρόνια ανάπτυξης παρά τις κυρώσεις, ένας ολοένα και μεγαλύτερος αριθμός οικονομολόγων από κέντρα μελετών δηλώνει ότι η πολεμική οικονομία της Ρωσίας έχει φτάσει στο τέλος της.

Παρά τις νέες πιέσεις, η πολεμική οικονομία της χώρας δεν πρόκειται να καταρρεύσει.

Ακόμη και τα επίσημα ρωσικά στοιχεία δείχνουν συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 0,2% το πρώτο τρίμηνο, σε ετήσια βάση. Από την εισβολή στην Ουκρανία στις αρχές του 2022, η Ρωσία του Βλαντιμίρ Πούτιν έχει αγνοήσει όσους προέβλεπαν επανειλημμένα οικονομική καταστροφή, αψηφώντας τις δυτικές κυρώσεις με την αναπροσανατολισμό του εμπορίου προς χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία, και δαπανώντας τα άφθονα δημοσιονομικά της αποθέματα στις ένοπλες δυνάμεις, τις υποδομές και τις κοινωνικές παροχές.

Οι αρχές του 2026 είχαν επίσης λιγότερες εργάσιμες ημέρες από ό,τι ένα χρόνο νωρίτερα, καθώς και —ακόμη και για τα ρωσικά δεδομένα— δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Ένας δείκτης οικονομικής δραστηριότητας που θεωρείται πιθανώς πιο αξιόπιστος, ο οποίος καταρτίζεται από την Goldman Sachs, συνάδει με μια υποτονική ανάπτυξη, αλλά όχι με ύφεση (βλ. Γράφημα 1).

Στοιχεία από την VEB, μια άλλη τράπεζα, υποδεικνύουν επιτάχυνση του ΑΕΠ τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, εν μέρει χάρη στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου. Η Ρωσία σχεδόν σίγουρα δεν βρίσκεται σε ύφεση. Αλλού, η εικόνα είναι ανάμεικτη.

Η εμπιστοσύνη των καταναλωτών έχει υποχωρήσει, σύμφωνα με δείκτη που παρακολουθεί το Levada Centre, ένας ανεξάρτητος οργανισμός δημοσκοπήσεων. Ωστόσο, αυτό συνέβη από επίπεδα κοντά στο ιστορικό υψηλό (βλ. διάγραμμα 2). Μπορεί να είναι λίγο πιο δύσκολο να βρει κανείς δουλειά σε σύγκριση με ένα ή δύο χρόνια πριν, αλλά η ανεργία παραμένει κοντά στο ιστορικό χαμηλό του 2% περίπου.

Η Ρωσία αντιμετωπίζει μεγαλύτερες δυσκολίες στην εξαγωγή ορυκτών καυσίμων, που αποτελούν τη ζωτική δύναμη της οικονομίας της, καθώς η Ουκρανία εντείνει τις επιθέσεις κατά των ενεργειακών υποδομών της, παρά το γεγονός ότι οι τιμές του πετρελαίου έχουν καταρρεύσει από τα υψηλά επίπεδα που είχαν φτάσει κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν. Παρόλα αυτά, οι συνολικές εξαγωγές αγαθών τον Απρίλιο (τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα επίσημα στοιχεία) ήταν ελαφρώς υψηλότερες από ό,τι το προηγούμενο έτος.

Από άλλες απόψεις, η οικονομία παρουσιάζει πράγματι βελτίωση. Ο πληθωρισμός έχει μειωθεί στο μισό σε σχέση με το πρόσφατο υψηλό επίπεδο του, που ξεπερνούσε το 10%. Οι πραγματικοί μισθοί, που είναι ήδη 25% υψηλότεροι από ό,τι το 2019, συνεχίζουν να αυξάνονται. Πολλές εταιρείες τα πάνε μια χαρά.

Κατά τους πρώτους πέντε μήνες του 2026, η Aeroflot, η εθνική αεροπορική εταιρεία, μετέφερε τους επιβάτες της σε ταξίδια συνολικού μήκους 40 δισ. χιλιομέτρων, σχεδόν ένα δέκατο περισσότερο από την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.

Οι ολιγάρχες, προφανώς, τα πάνε ακόμα καλύτερα. Οι πωλήσεις πολυτελών αυτοκινήτων που εισάγονται λαθραία από τη Δύση εκτοξεύονται· μέχρι στιγμής φέτος έχουν αγοράσει 80% περισσότερες Lamborghini από ό,τι το 2025. Είναι αλήθεια ότι αυτή η ανθεκτικότητα οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα ισχυρά δημοσιονομικά μέτρα τόνωσης της Ρωσίας.