Γιατί το ιράν θυμίζει την ελλάδα του 1940 – τρεις ειδικοί εξηγούν στο in τι συμβαίνει στην ιρανική κοινωνία
Καθώς οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν αποτύχει, μέχρι στιγμής, να νικήσουν στρατιωτικά το Ιράν, ο Λευκός Οίκος προετοιμάζεται για νέο γύρο οικονομικών κυρώσεων. Ενώ, όμως, η Τεχεράνη δείχνει ανθεκτική, πως στέκεται η ιρανική κοινωνία, έξι μήνες μετά την έναρξη των βομβαρδισμών; Βρίσκεται κοντά στην κατάρρευση ή συμβαίνει κάτι άλλο;
Υπενθυμίζεται ότι στις 28 του περασμένου Φεβρουαρίου το ξέσπασμα του πολέμου βρήκε σημαντικό μέρος της ιρανικής κοινωνίας στους δρόμους, κυρίως λόγω της οικονομικής κρίσης, της ακρίβειας, της υποτίμησης του ριάλ και της ευρύτερης δυσαρέσκειας προς την κυβέρνηση. Βέβαια, αυτή η ατμόσφαιρα δεν ήταν πρωτόγνωρη.
Κατά τον κ. Μυλωνέλη, οι εξεγέρσεις που ξεσπούσαν με μια περιοδικότητα ανά δύο ή τρία χρόνια αποτύπωναν τη δυσαρέσκεια μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας.
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι μια παρόμοια κατάσταση παρατηρείται και στην Ελλάδα την περίοδο του Ελληνοϊταλικού Πολέμου 1940-1941.
Ο πόλεμος, μάλιστα, που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ ήταν τόσο άδικος που συσπείρωσε ακόμα και μέλη της ιρανική διασποράς – όχι τους πέριξ του Σάχη – υπέρ του Ιράν, ενώ επί χρόνια ασκεί δριμύτατη κριτική από το εξωτερικό σε κυβερνήσεις.
Έχοντας πραγματοποιήσει επιτόπια εθνογραφική έρευνα στο Ιράν, ο Μυλωνέλης αποδομεί το αφήγημα της μονολιθικότητας της ιρανικής κοινωνίας και της δαιμονοποίησης του συστήματος διοίκησης της Τεχεράνης.
Την ίδια στιγμή, στο Τμήμα Ανθρωπολογίας και Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου της Τεχεράνης – παρά το γεγονός ότι το ακαδημαϊκό σύστημα ελέγχεται σε ένα βαθμό από το ευρύτερο πολιτικό σύστημα – κάνουν μελέτες για την εκκοσμίκευση.
Η κοινωνία είναι κουρασμένη και από προηγούμενα γεγονότα, όπως ο πόλεμος των 13 ημερών και οι εξεγέρσεις του 2022. Kατά την εκτίμηση του κ. Ρούσσου είναι περισσότεροι στο Ιράν εκείνοι που θέλουν μια γενναία εσωτερική μεταρρύθμιση από εκείνους που ζητούν αλλαγή καθεστώτος.
Με τον κ. Μυλωνέλη να προβλέπει ότι θα υπάρξει πιθανότατα μια νέα δυτική επίθεση, ο κ. Ρούσσος εκτιμά πως ακόμη και διαφορετικές ομάδες που αντιτίθενται ή ασκούν κριτική στο καθεστώς – σε μικρότερο βαθμό οι Κούρδοι – θεωρούν αυτή τη στιγμή ότι πρέπει να στοιχηθούν πίσω από αυτό απέναντι στην αμερικανοϊσραηλινή επίθεση.
*Στην κύρια φωτογραφία: Άνθρωποι περπατούν σε δρόμο στην Τεχεράνη, Ιράν, 31 Ιανουαρίου 2026. Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) μέσω REUTERS.
