Ψήφισμα για νέο παγκόσμιο χάρτη: η αφρική, η γροιλανδία και το «μεγαλύτερο ψέμα» αιώνων στη γεωγραφία

Η Αφρική είναι περίπου τρεις φορές μεγαλύτερη από την Ευρώπη και 14 φορές μεγαλύτερη από την Γροιλανδία. Ωστόσο, κανείς δεν θα το καταλάβαινε κοιτάζοντας τον πιο δημοφιλή χάρτη στον κόσμο, τον χάρτη του Μερκάτορ του 16ου αιώνα.

Γι’ αυτό τον λόγο η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αναμένεται να τοποθετηθεί σήμερα Παρασκευή επί ενός ψηφίσματος που θα καταργήσει επίσημα τον παραδοσιακό χάρτη Μερκάτορ της υδρογείου, υπέρ ενός χάρτη που θα απεικονίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια το μέγεθος της Αφρικής.

Ο Ρόμπερτ Ντούσεϊ, υπουργός Εξωτερικών του Τόγκο, δήλωσε ότι το ψήφισμα υποστηρίχθηκε από το Τόγκο και υποστηρίχθηκε από χώρες, συμπεριλαμβανομένων των 54 άλλων κρατών μελών της Αφρικανικής Ένωσης, χωρίς να διευκρινίζει τον συνολικό αριθμό.

Τα ψηφίσματα του ΟΗΕ δεν είναι εκτελεστά, αλλά εάν η ψηφοφορία περάσει, θα μπορούσε να οδηγήσει σε ενημέρωση των προγραμμάτων σπουδών στην τάξη και της καθημερινής τεχνολογίας, δεδομένης της ευρείας χρήσης της προβολής Μερκάτορ στην εκπαίδευση, την τεχνολογία και τη διακυβέρνηση.

Χρόνια τώρα, άπαντες βασίζονταν σε έναν γνώριμο παγκόσμιο χάρτη. Έχει γίνει ένα παγκόσμιο πρότυπο, που φαίνεται παντού, από αφίσες στις σχολικές τάξεις μέχρι κυβερνητικά κτίρια. Αλλά πίσω από την ευρεία χρήση του κρύβεται ένα σημαντικό ελάττωμα: η προβολή Μερκάτορ παρουσιάζει μια παραμορφωμένη εικόνα του κόσμου.

Ο γνωστός χάρτης, που δημιουργήθηκε από τον Φλαμανδό χαρτογράφο, τον Γεράρδο Μερκάτορ, δέχεται επικρίσεις εδώ και δεκαετίες. Σχεδιάστηκε για να βοηθήσει τους Ευρωπαίους εξερευνητές να πλοηγούνται στις θάλασσες πιο εύκολα, αλλά κατέληξε να παραμορφώσει τις χερσαίες μάζες.

Σε ορισμένες εκδοχές του χάρτη, η Γροιλανδία, ένα νησί με λιγότερο από ένα εκατομμύριο τετραγωνικά μίλια και λιγότερους από 57.000 κατοίκους, εμφανίζεται σχεδόν τόσο μεγάλη όσο η Αφρική, η οποία έχει έκταση 11,73 εκατομμύρια τετραγωνικά μίλια και πληθυσμό 1,5 δισεκατομμύριο.

Ο παγκόσμιος χάρτης όπως τον συναντάμε σήμερα αποτελεί την σύγχρονη εκδοχή του χάρτη που δημιούργησε ο Φλαμανδός γεωγράφος και χαρτογράφος Γεράρδος Μερκάτορ. Όπως βλέπετε η Γροιλανδία φαίνεται μεγαλύτερη από την Αφρική. Πηγή φωτογραφίας: Youtube).

Κάποιοι, όπως αναφέρεται τον Guardian, υποστηρίζουν ότι ο χάρτης έχει διαμορφώσει διακριτικά τη διεθνή δυναμική ισχύος ελαχιστοποιώντας τη φυσική παρουσία του παγκόσμιου Νότου και διογκώνοντας οπτικά τα έθνη του βόρειου ημισφαιρίου, ενώ παράλληλα συρρικνώνει τις ισημερινές περιοχές. Αυτό, λένε, έχει ενισχύσει τις συστημικές προκαταλήψεις στο διεθνές εμπόριο, τις αναπτυξιακές προτεραιότητες και τα εκπαιδευτικά πλαίσια.

Η καμπάνια #CorrectTheMap του Τόγκο προωθεί τη χρήση του πιο ακριβούς σχεδίου Equal Earth του 2018, το οποίο αναπτύχθηκε από μια διεθνή ομάδα χαρτογράφων. Οι υποστηρικτές λένε ότι θα βοηθήσει στην αντιστροφή των αντιλήψεων για την Αφρική και στην αποαποικιοποίηση των παγκόσμιων προγραμμάτων σπουδών.