Τιμ μάρσαλ: «οι ευρωπαίοι αγνοούν πόσο εύφλεκτη είναι η περιοχή σας»

Αυτή τη στιγμή βλέπουμε αναταραχή σε πολλά μέρη του κόσμου και εστιάζουμε κυρίως στην Ευρώπη. Μήπως πρόκειται για τη συσσώρευση πολλών κρίσεων;

Ναι, είναι μια συσσώρευση κρίσεων – κλιματική, μεταναστευτική, τεχνολογική -, στις οποίες προστέθηκε η Ευρώπη, η οποία έχει χάσει την κυρίαρχη θέση της στον κόσμο. Δεν έχουμε πια τόση ευμάρεια και προσπαθούμε να συνηθίσουμε αυτή τη νέα πραγματικότητα.

Για παράδειγμα, τα συστήματα πρόνοιάς μας βασίζονταν σε εποχές που ήμασταν πολύ πλουσιότεροι από ό,τι είμαστε τώρα. Βέβαια, αν κοιτάξουμε πίσω την ιστορία της Ευρώπης, είχαμε μεγάλες εξεγέρσεις και ταραχές. Εκείνο που είναι διαφορετικό τώρα, για τη σύγχρονη εποχή, είναι πως στους παραδοσιακούς παράγοντες των ταραχών προστίθεται η κρίση του κόστους ζωής.

Δεν είναι τόσο θέμα ζωής και θανάτου, όπως ήταν παλιά, όμως πλέον έχουμε μεγαλύτερες προσδοκίες. Επίσης έχουμε ακραία πόλωση στην πολιτική, κάτι που δεν είχαμε δει εδώ και δεκαετίες σε πολλές χώρες. Σε αυτά να προσθέσουμε τη μεταναστευτική κρίση, όπου σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες πολίτες ανησυχούν για το πόσο γρήγορα αλλάζουν οι γειτονιές και ο πολιτισμός τους.

Συνηθίζεις τα πράγματα όταν αλλάζουν σταδιακά, αλλά όταν αλλάζουν τόσο γρήγορα, είναι φυσιολογικό να δημιουργούνται αντιδράσεις. Επίσης ο ανταγωνισμός για πόρους, είτε πρόκειται για θέσεις εργασίας είτε για κοινωνική πρόνοια, οδηγεί σε θυμό. Όλες αυτές οι ταχείες αλλαγές αναστατώνουν τους ανθρώπους. Εδώ έρχεται και η τεχνολογία. Δεν είχαμε ποτέ μια εποχή όπου η ανταλλαγή πληροφοριών – συχνά ψευδών – γινόταν τόσο γρήγορα.

Το ασανσέρ εφευρέθηκε στο Σικάγο μόνο για να μεταφέρει κάποια αγαθά από τον έναν όροφο ενός εργοστασίου στον άλλο. Δεν σχεδιάστηκε για να αλλάξει ριζικά ολόκληρο το αστικό τοπίο των Ηνωμένων Πολιτειών, κι όμως μέσα σε 30 χρόνια οι ουρανοξύστες υψώθηκαν και η αστική ζωή στην Αμερική άλλαξε εντελώς.

Αυτά είναι παραδείγματα του πώς η τεχνολογία μάς αλλάζει. Η τεχνητή νοημοσύνη θα κάνει το ίδιο, απλώς δεν ξέρουμε πώς ακριβώς.

Είναι μια περιοχή την οποία οι περισσότεροι Ευρωπαίοι παραβλέπουν ή δεν κατανοούν την πιθανότητα να υπάρξει ένα πραγματικό σημείο ανάφλεξης – η κρίση στην Κύπρο. Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν βρίσκονται στο επίκεντρο της σκέψης των περισσότερων Ευρωπαίων.

Εξακολουθώ να πιστεύω ότι υπάρχει πάντα σοβαρή πιθανότητα ανάφλεξης μεταξύ σας και αυτό συμβαίνει επειδή η Ιστορία, ιδιαίτερα στα Βαλκάνια, δεν τελειώνει. Πάντως, ελπίζω να μη συμβεί – υπάρχουν αρκετά πράγματα που θα το εμποδίσουν, όπως το ότι είστε και οι δύο χώρες μέλη του ΝΑΤΟ και η διπλωματική πίεση θα είναι τεράστια.

Μέσα στις γεωστρατηγικές αλλαγές που παρατηρούμε γύρω μας, πού τοποθετείτε τον Ντόναλντ Τραμπ;