Είναι αναπόφευκτος ο ερχομός του ψηφιακού ολοκληρωτισμού;
Το έτος 2026 είναι γεμάτο ειδήσεις σχετικά με την ενίσχυση των μέτρων ψηφιακού ελέγχου του πληθυσμού.
Από τη μία πλευρά, η Κίνα συνεχίζει να εκσυγχρονίζει το δίκτυο βιντεοεπιτήρησής της ενσωματώνοντας τεχνητή νοημοσύνη για να διευκολύνει την αναζήτηση και ανάλυση δεδομένων από την αστυνομία και αναπτύσσει συστήματα πρόβλεψης της συμπεριφοράς των πολιτών, με σκοπό τον εντοπισμό μελλοντικών εγκληματιών και αντιπάλων του καθεστώτος, όπως στην διατοπική ταινία Minority Report.
Αποτελεί αυτή μια αξιόπιστη περιγραφή του ψηφιακού μας μέλλοντος, το οποίο ήδη διαμορφώνεται από μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες με την υποστήριξη κρατών, τόσο στη Δύση όσο και στην Ανατολή;
Αυτό το ερώτημα θέτει σε ένα άρθρο του στο The Conversation ο Ιούρι Τρούσοφ, ερευνητής στη φιλοσοφία και τις πολιτικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Μπορντό Μοντέν.
Σε αυτόν τον κόσμο, η τεχνητή νοημοσύνη θα ξεπερνούσε τους ανθρώπους σε κάθε τομέα, τόσο σωματικό όσο και διανοητικό, και τα ρομπότ, η εικονική πραγματικότητα και άλλες τεχνολογίες θα έφταναν σε τέτοιο επίπεδο ανάπτυξης ώστε οι άνθρωποι να μην χρειάζεται πλέον να εργάζονται για την παραγωγή αντικειμένων καθημερινής χρήσης.
Ενώ ο Νικ Μπόστρομ απαριθμεί τι μπορεί να κάνει κανείς όταν δεν έχει πια τίποτα να κάνει, άλλοι φιλόσοφοι ανησυχούν βαθιά ότι ένα τέτοιο μέλλον θα μας οδηγήσει σε ένα ψηφιακό πανοπτικό, μετατρέποντας αυτή την ουτοπία της μετα-εργασιακής εποχής σε μια δυστοπία απόλυτου ελέγχου και επιτήρησης.
Είμαστε αχώριστοι από τα κινητά μας τηλέφωνα, τους υπολογιστές και τα tablet μας. Κάποιοι προχωρούν ακόμη πιο μακριά, δημιουργώντας ένα έξυπνο σπίτι γεμάτο συνδεδεμένες συσκευές: λαμπτήρες, βραστήρες, τηλεοράσεις, ηλεκτρικές σκούπες, κλιματιστικά και πολλά άλλα. Αυτά τα δεδομένα συλλέγονται και επεξεργάζονται από λίγες μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, καθιστώντας τους ιδιοκτήτες τους απίστευτα πλούσιους.
Μπορούν να μας παρακολουθούν, να αναλύουν τα δεδομένα και ακόμη και να επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας, από τις καταναλωτικές μας επιλογές έως τις ψήφους μας.
Ένα τέτοιο σύστημα υποτάσσει τα άτομα μέσω της άνεσης, της ψυχαγωγίας και των χρήσιμων υπηρεσιών, αντί μέσω του φόβου και του εκφοβισμού, όπως έκαναν οι δικτάτορες του παρελθόντος για να ελέγχουν τους πληθυσμούς τους.
Στα χέρια μιας μικρής ομάδας πολυεθνικών εταιρειών βρίσκεται ο έλεγχος της παραγωγής και της διάδοσης της πληροφορίας, καθώς και κολοσσιαία χρηματικά ποσά, που τους επιτρέπουν να επηρεάζουν την πολιτική εξουσία και τη δημοκρατία, να ασκούν πιέσεις, να ασκούν επιρροή μέσω των μέσων ενημέρωσης και να υποστηρίζουν οικονομικά τους πολιτικούς της προτίμησής τους.
