Η κατάρρευση του «μεγάλου συνασπισμού» των εργατικών και το αδιέξοδο του κιρ στάρμερ

Εδώ και πολύ καιρό, ο εκλογικός συνασπισμός που στήριζε το βρετανικό Εργατικό Κόμμα κατακερματίζεται. Ο Μπλερισμός, παρά τις επιτυχίες του, σχεδιάστηκε ως απάντηση στο αίσθημα αδυναμίας και παραίτησης των εργατών μετά τη συντριβή των συνδικάτων τους.

Στη συνέχεια ήρθε η άνοδος του Σκωτσέζικου Εθνικού Κόμματος (SNP), κυρίως μεταξύ της καθολικής εργατικής τάξης στη βιομηχανική ζώνη της Σκωτίας. Έπειτα, ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 2000, αναδύθηκε μια λευκή, αγγλική ταυτότητα, εχθρική προς την κοσμοπολίτικη κουλτούρα των μεγάλων πόλεων. Ακολούθησαν – με διάφορες μορφές – το Κόμμα Ανεξαρτησίας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKIP), το Κόμμα του Brexit και το Reform.

Οι Εργατικοί καταρρέουν υπό το βάρος των ταυτοτήτων και ο Στάρμερ αναζητά απεγνωσμένα θεωρητική διέξοδο

Όπως επισημαίνει ο Πολ Μέισον σε ανάλυσή του που δημοσιεύεται στο Social Europe, μέχρι τα μέσα του πρωινού της 8ης Ιουνίου 2026, το Εργατικό Κόμμα αντιμετώπιζε έναν τόσο βαθύ κατακερματισμό που ώθησε δεκάδες βουλευτές να ζητήσουν την παραίτηση του Κιρ Στάρμερ, λιγότερο από δύο χρόνια αφότου οδήγησε τους Εργατικούς σε μία από τις μεγαλύτερες κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες στην ιστορία τους.

Η ψήφος των Εργατικών κατέρρευσε στην Ουαλία – μια χώρα όπου η ουαλική ταυτότητα της εργατικής τάξης και η ταυτότητα των Εργατικών ήταν πρακτικά ταυτόσημες. Μεγάλο μέρος αυτής της ψήφου πήγε στο Plaid Cymru, ένα αριστερό-εθνικιστικό κόμμα. Ταυτόχρονα, οι Εργατικοί έχασαν εμβληματικά αστικά συμβούλια από το Πράσινο Κόμμα, του οποίου η ξαφνική άνοδος στα 200.000 μέλη τού έδωσε εκατοντάδες έμπειρους ακτιβιστές που κάποτε στήριζαν τον Τζέρεμι Κόρμπιν.

Υπάρχει, ωστόσο, δρόμος επιστροφής για τους Εργατικούς. Το κόμμα πρέπει να αφηγηθεί, με λόγια και πράξεις, τι είναι λάθος με την κοινωνία που προσπαθεί να σταθεροποιήσει. Το μοντέλο της ελεύθερης αγοράς του καπιταλισμού έχει καταρρεύσει. Για να επιτευχθεί οποιαδήποτε άνοδος του βιοτικού επιπέδου, πρέπει να υιοθετηθεί ένα οικονομικό μοντέλο τόσο ριζικά διαφορετικό από το παλιό, που ίσως να μη μοιάζει καν με καπιταλισμό. Σε μια στάσιμη παγκόσμια οικονομία με υψηλό πληθωρισμό, αναδιανομή σημαίνει να παίρνεις από τους ραντιέρηδες (εισοδηματίες) και να δίνεις στους εργαζομένους. Αυτό σημαίνει περιορισμό των αυτοκρατοριών των μικρών ιδιοκτητών ακινήτων, πλαφόν στα ενοίκια και στις τιμές της ενέργειας, καθώς και αλλαγή των αυστηρών δημοσιονομικών κανόνων. Και αυτό πρέπει να γίνει άμεσα.

Αλλά αυτά είναι μόνο τα βασικά για την επιβίωση. Φιλοσοφικά, οι Εργατικοί νιώθουν βαθιά άβολα με το γεγονός ότι ένα τμήμα της εργατικής τάξης έχει ενστερνιστεί τη λευκή ρατσιστική πολιτική ταυτοτήτων. Το να είναι έτοιμοι να τραβήξουν μια ηθική κόκκινη γραμμή απέναντι στον ρατσισμό, αλλά και απέναντι στην εγκληματική διεξαγωγή των πολέμων του Ισραήλ στη Γάζα και τον Λίβανο, αποτελεί επείγον καθήκον. Οι ψηφοφόροι θέλουν η Αριστερά να κατοικήσει στον χώρο των αξιών, προβάλλοντας τις οικουμενικές αξίες που αποτελούν το αντίδοτο στην αποκλειστικότητα. Σε τελική ανάλυση, ο δρόμος επιστροφής για τον Στάρμερ περνά μέσα από τον εξαναγκασμό αυτού του κατακερματισμένου πολιτικού αναβρασμού να χωρέσει στον κορσέ του πλειοψηφικού εκλογικού συστήματος. Και όπως έγραφε ο στοχαστής Ρίτσαρντ Τόνι τη δεκαετία του 1930, το Εργατικό Κόμμα πρέπει να αποφασίσει αν σκοπεύει να βάλει τέλος στην τυραννία του χρήματος ή όχι. Και αν ναι, δεν πρέπει να δείχνει δουλοπρέπεια απέναντι στους κατόχους του.