Πώς αναβίωσε η σύγκρουση των χούθι με τη σαουδική αραβία - μέσω κύπρου η βρετανική βοήθεια στο ριάντ

Η Υεμένη βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής, αφού η οργάνωση των ανταρτών Ανσάρ Αλλάχ, γνωστότεροι ως Χούθι, σημείωσε στρατιωτικές επιτυχίες εναντίον των κυβερνητικών δυνάμεων που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία, ενισχύοντας τον έλεγχό της στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας.

Οι Χούθι, εξαπέλυσαν επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, μεταξύ των οποίων και μία επίθεση που στόχευσε το Ριάντ το Σάββατο, προτού αναχαιτιστεί. Ανακοίνωσαν επίσης αποκλεισμό της σαουδαραβικής ναυσιπλοΐας στα στενά Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και στην Ερυθρά Θάλασσα, επιτιθέμενοι σε πλοία που συνδέονται με τη Σαουδική Αραβία και σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στο εσωτερικό του βασιλείου, του μεγαλύτερου εξαγωγέα πετρελαίου στον κόσμο.

Οι Χούθι προέλασαν στο εσωτερικό της Υεμένης νωρίτερα αυτόν τον μήνα, καταλαμβάνοντας τη στρατηγικής σημασίας πόλη-λιμάνι Μόκα και σημαντικά νησιά στην Ερυθρά Θάλασσα, γεγονός που τους επιτρέπει να παρακολουθούν καλύτερα την εμπορική ναυσιπλοΐα μέσω των στενών Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, από τα οποία διέρχεται κανονικά περίπου το 12% του παγκόσμιου εμπορίου.

Η τελευταία κλιμάκωση στη φτωχότερη χώρα του αραβικού κόσμου έρχεται έπειτα από μια περίοδο σχετικής ηρεμίας, η οποία σε μεγάλο βαθμό διατηρήθηκε από την κατάπαυση του πυρός που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Εθνών το 2022 μεταξύ της φιλοϊρανικής οργάνωσης και της κυβέρνησης της Υεμένης, η οποία υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία.

Η κατάληψη της βορειοδυτικής Υεμένης, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας Σαναά, από τους Χούθι το 2014 είχε ως αποτέλεσμα τη στρατιωτική επέμβαση της Σαουδικής Αραβίας. Οι συγκρούσεις άφησαν πίσω τους δεκάδες χιλιάδες νεκρούς και εκατομμύρια εκτοπισμένους, προκαλώντας ανθρωπιστική κρίση.

Το 2023, η Σαουδική Αραβία και οι Χούθι συμφώνησαν σε έναν οδικό χάρτη του ΟΗΕ για μια μόνιμη κατάπαυση του πυρός, έπειτα από απευθείας συνομιλίες, όμως ο οδικός χάρτης δεν επισημοποιήθηκε ποτέ.

Το Al Jazeera, παραθέτει βασικά στοιχεία για το τι συμβαίνει στην Υεμένη, από την κατάληψη της εξουσίας από τους Χούθι το 2014 έως την τελευταία κλιμάκωση.

Οι Χούθι, που προέρχονται από τη μειονότητα των Ζαϊντιτών Σιιτών της Υεμένης, εμφανίστηκαν στη βόρεια ορεινή περιοχή της Σαάντα τη δεκαετία του 1990, απαιτώντας μεγαλύτερο μερίδιο στην εξουσία.

Εκμεταλλεύτηκαν τη γενικευμένη λαϊκή οργή απέναντι στην αδύναμη μεταβατική κυβέρνηση που ανέλαβε την εξουσία μετά την αποχώρηση του επί δεκαετίες προέδρου Άλι Αμπντουλάχ Σάλεχ, μετά τις διαδηλώσεις της Αραβικής Άνοιξης το 2011.

Αρχικά, οι Χούθι συμμάχησαν με στρατιωτικές μονάδες πιστές στον πρώην πρόεδρο Σάλεχ, καθώς κατέλαβαν το λιμάνι Χοντάιντα στην Ερυθρά Θάλασσα τον Οκτώβριο του 2014. Τον Ιανουάριο του 2015 κατέλαβαν το προεδρικό μέγαρο στη Σαναά, αναγκάζοντας τον πρόεδρο Αμπντ-Ράμπου Μανσούρ Χάντι να διαφύγει στη νότια λιμενική πόλη Άντεν. Ο Χάντι αργότερα μετακινήθηκε στη Σαουδική Αραβία, από όπου διοικούσε την εξόριστη κυβέρνησή του μέχρι την παραίτησή του το 2022.