O τραμπ υπέβαλε στο κογκρέσο την συμφωνία με τη σαουδική αραβία για τα πυρηνικά - ποια είναι η διαδικασία

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, υπέβαλε στο Κογκρέσο προς εξέταση μια ιστορική συμφωνία για την πυρηνική ενέργεια με τη Σαουδική Αραβία, χωρίς όμως να αποσύρει τον όρο της τελευταίας στιγμής τον οποίο και έθεσε στο Ριάντ, σύμφωνα με τον οποίο το βασίλειο πρέπει να ομαλοποιήσει τις σχέσεις του με το Ισραήλ, όπως ανέφερε αξιωματούχος της κυβέρνησης στην Wall Street Journal.

Η κίνηση αυτή αναμένεται να πυροδοτήσει μήνες εντατικών συζητήσεων μεταξύ των νομοθετών σχετικά με τον τρόπο ενίσχυσης της αμερικανικής πυρηνικής βιομηχανίας, με το μεγάλο αγκάθι να παραμένει ο περιορισμός της εξάπλωσης των όπλων μαζικής καταστροφής στη Μέση Ανατολή.

Όταν οι αξιωματούχοι του Τραμπ ανακοίνωσαν τη 30ετή συμφωνία τον περασμένο μήνα, δήλωσαν τότε ότι αυτή θα έδινε στις αμερικανικές εταιρείες κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη της πυρηνικής υποδομής της Σαουδικής Αραβίας, αποκλείοντας παράλληλα τον ξένο ανταγωνισμό και συγκεκριμένα από την Κίνα.

Ωστόσο, η συμφωνία έχει αποδειχθεί αμφιλεγόμενη, καθώς ενδέχεται να ανοίξει το δρόμο για την πραγματοποίηση εμπλουτισμού ουρανίου στο έδαφος της Σαουδικής Αραβίας. Υπήρξαν σφοδρές αντιδράσεις από το Ισραήλ και πολιτικούς ανεξαρτήτως κόμματος ως προς το Ισραήλ, οι οποίοι διαφώνησαν με την περίπτωση η Σαουδική Αραβία να έχει την δυνατότητα να αναπτύξει πυρηνικά όπλα.

Η συμφωνία, η οποία επιτεύχθηκε τον Ιούλιο και θα επιτρέψει σε αμερικανικές εταιρείες να εξάγουν πολιτική πυρηνική τεχνολογία στο βασίλειο, διαβιβάστηκε στο Κογκρέσο τη Δευτέρα, σύμφωνα με τον αμερικανό αξιωματούχο, ο οποίος μίλησε στο Reuters και δεν θέλησε να κατονομαστεί.

Δεν ήταν σαφές πώς ο Τραμπ εκτιμά ότι η διαβίβαση της πυρηνικής συμφωνίας στο Κογκρέσο —το οποίο διαθέτει 90 ημέρες συνεδριάσεων για να την εξετάσει— θα προωθήσει τους στόχους του.

Ο πρώην πρόεδρος Τζο Μπάιντεν επίσης πίεσε για μια πυρηνική συμφωνία και ήθελε να τη συνδέσει με τις συμφωνίες. Οι διπλωμάτες πίστευαν ότι το Ριάντ ήταν κοντά στην ομαλοποίηση των σχέσεων με το Ισραήλ το 2023, αλλά η έναρξη του πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023 άλλαξε το τοπίο. Η Σαουδική Αραβία έχει απαιτήσει μια αμετάκλητη πορεία προς τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους πριν αναγνωρίσει το Ισραήλ.

Η 30ετής πυρηνική συμφωνία προβλέπει την κατασκευή αντιδραστήρων AP1000, ένα έργο αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων που θα ωφελήσει τη Westinghouse, η οποία ανήκει από κοινού στην καναδική Cameco και στην Brookfield Asset Management.

Η κυβέρνηση Τραμπ υποχρεούται να υποβάλει τη συμφωνία στο Κογκρέσο, όπως και έκανε, το οποίο με την σειρά του μπορεί να την εξετάσει για 90 ημέρες

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου εξέτασης, το Κογκρέσο μπορεί να εγκρίνει ένα Κοινό Ψήφισμα Απόρριψης ( Joint Resolution of Disapproval), προκειμένου να προσπαθήσει να εμποδίσει τη συμφωνία· παρόλα αυτά, το εν λόγω κοινό ψήφισμα θα χρειαστεί πλειοψηφία που να μην μπορεί να ανατραπεί με βέτο, προκειμένου να παρακάμψει ένα πιθανό προεδρικό βέτο.