Ποια χώρα άνοιξε τον δρόμο στην άκρα δεξιά της ευρώπης;
Οι πρόσφατες εξελίξεις στην Ευρώπη δείχνουν την ακροδεξιά να ενισχύεται στις κάλπες, ενώ ήδη από το 2022 στην Ιταλία η Τζόρτζια Μελόνι κέρδισε τις εκλογές, αποτελώντας την πρώτη ακροδεξιά επικεφαλής κυβέρνησης στη Δυτική Ευρώπη μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Το επίτευγμα αυτό όμως η ευρωπαϊκή ακροδεξιά το οφείλει εν πολλοίς στον Σίλβιο Μπερλουσκόνι.
Αυτό υποστηρίζει ο Αμερικανός δημοσιογράφος Τζέισον Χόροβιτς που πέρασε μεγάλο μέρος των τελευταίων 25 ετών στην Ιταλία, ενώ ανέλαβε και επικεφαλής του γραφείου των New York Times στη Ρώμη.
Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει ο Ιταλός δημοσιογράφος Μικέλε Μπαρμπέρο στο Foreign Policy ο Χόροβιτς υποστηρίζει ότι ο Μπερλουσκόνι καταργώντας τον αποκλεισμό της ιταλικής άκρας δεξιάς και εντάσσοντάς την επανειλημμένα σε κυβερνήσεις συνασπισμού, συνέβαλε στο να ανοίξει ο δρόμος για την άνοδό της.
Αυτή κορυφώθηκε με την εκλογή της Τζόρτζια Μελόνι στην πρωθυπουργία πριν από τέσσερα χρόνια και συνέβαλε σε μια ευρύτερη τάση σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης.
Σύμφωνα με τον Χόροβιτς, ο Μπερλουσκόνι πίστευε ότι το άνοιγμα των πυλών της κυβέρνησης στο μεταφασιστικό Ιταλικό Κοινωνικό Κίνημα, έναν πρόδρομο του κόμματος Αδέλφια της Ιταλίας της Μελόνι, θα επιτάχυνε τη μεταμόρφωσή του σε μια πιο συμβατική συντηρητική πολιτική δύναμη.
Παρότι η Μελόνι έχει εφαρμόσει μια έντονα συντηρητική πολιτική ατζέντα, περιορίζοντας τα δικαιώματα στην άμβλωση, απαγορεύοντας την παρένθετη μητρότητα και ενισχύοντας τις εξουσίες της αστυνομίας, οι περισσότεροι Ιταλοί με τους οποίους συνομιλεί ο Μπαρμπέρο συμφωνούν ότι δεν αποτελεί απειλή για τις δημοκρατικές ελευθερίες.
Εκείνο όμως που δεν κατάφερε να προβλέψει ο Μπερλουσκόνι, γράφει ο Χόροβιτς, ήταν ότι οι κυβερνητικοί του εταίροι θα καταλάμβαναν τελικά την κεντρική πολιτική σκηνή και θα παραμέριζαν τη Forza Italia.
Το 2018, ο Ματέο Σαλβίνι -ηγέτης ενός άλλου ακροδεξιού κόμματος, της Λέγκας- έγινε υπουργός Εσωτερικών σε μια κυβέρνηση συνασπισμού με το αντισυστημικό Κίνημα Πέντε Αστέρων. Η Ιταλία εξελίχθηκε σε σημείο αναφοράς για τους δεξιούς λαϊκιστές διεθνώς, μεταξύ των οποίων και ο πρώην στρατηγικός σύμβουλος του Λευκού Οίκου Στιβ Μπάνον, ο οποίος επισκεπτόταν συχνά την Ιταλία εκείνη την περίοδο, στο πλαίσιο των προσπαθειών του να οικοδομήσει μια ευρεία συμμαχία κατά της παγκοσμιοποίησης.
Αφού δύο ακόμη κυβερνήσεις συνασπισμού σχηματίστηκαν και αποχώρησαν γρήγορα από την εξουσία, η Μελόνι εκτοξεύτηκε στις δημοσκοπήσεις και κέρδισε τις γενικές εκλογές του 2022.
Ο Χόροβιτς υποστηρίζει ότι η έξοδος της ιταλικής άκρας δεξιάς από το περιθώριο επαναλαμβάνεται από παρόμοια κόμματα σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το The Italian Job δεν εμβαθύνει στην πολιτική άλλων χωρών, αλλά αξίζει να σημειωθεί ότι η Ιταλία δημιούργησε ένα προηγούμενο: τα τελευταία χρόνια, λαϊκιστικά εθνικιστικά κόμματα έχουν στηρίξει κυβερνήσεις ή έχουν συμμετάσχει σε αυτές στη Σουηδία και την Ολλανδία.
