Πόσο κοντά είναι οι ταλιμπάν στο να χάσουν τον έλεγχο του αφγανιστάν;

Οι Ταλιμπάν κυβερνούν κάθε πρωτεύουσα επαρχίας και δεν αντιμετωπίζουν κανέναν συμβατικό στρατό ικανό να προελάσει προς την Καμπούλ. Επικαλούνται επανειλημμένα τη βελτίωση της ασφάλειας ως απόδειξη ότι η τάξη πραγμάτων στο Αφγανιστάν μετά το 2021 έχει σταθεροποιηθεί, όπως αναφέρεται την Σαΐμα Αφζάλ* των Asia Times και του Modern Diplomacy.

Ωστόσο, η ένοπλη αντίσταση αποκτά γεωγραφική διασπορά, οργανωτική και εθνοτική ποικιλομορφία άποψη και πιο δύσκολο να θεωρηθεί ως μια υπολειμματική εξέγερση που εξαντλείται σε μεγάλο βαθμό στο βορρά. Οι Ταλιμπάν μπορεί να κέρδισαν τον τελευταίο πόλεμο του Αφγανιστάν, δημιουργώντας όμως τις συνθήκες για τον επόμενο.

Τα πρώτα χρόνια μετά την κατάληψη της εξουσίας, το Εθνικό Μέτωπο Αντίστασης και το Μέτωπο Ελευθερίας του Αφγανιστάν κυριαρχούσαν στην ένοπλη δράση κατά των Ταλιμπάν, εστιάζοντας τις επιχειρήσεις τους στο Παντζσίρ, το Μπαντακσάν, το Ταχάρ, το Μπαγκλάν και σε άλλες βόρειες και βορειοανατολικές επαρχίες.

Αυτή η γεωγραφική κατανομή επέτρεψε στους Ταλιμπάν να παρουσιάσουν την αντίσταση ως ένα περιορισμένο κατάλοιπο της πρώην δημοκρατίας, κυρίως μεταξύ των Τατζίκων. Ωστόσο, μέχρι το 2026, αυτό το επιχείρημα έχει αποδυναμωθεί.

Η έκθεση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ του Σεπτεμβρίου κατέγραψε 88 επιθέσεις στο Αφγανιστάν για τις οποίες ανέλαβαν την ευθύνη ένοπλες ομάδες της αντιπολίτευσης σε 21 επαρχίες μεταξύ 1ης Μαΐου και 31ης Ιουλίου. Οι ερευνητές του ΟΗΕ επαλήθευσαν 55 από αυτές και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η αντίσταση δεν απειλούσε σημαντικά τον έλεγχο της επικράτειας από τους Ταλιμπάν.

Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν για τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο υποδηλώνουν μια ευρύτερη εικόνα. Ομάδες της αντίστασης ανέλαβαν την ευθύνη για 119 επιθέσεις σε 26 από τις 34 επαρχίες του Αφγανιστάν, σε ολόκληρο το βορρά, το βορειοανατολικό τμήμα, το κέντρο, την ανατολή, το νότο και τη δύση. Τα στοιχεία προέρχονται από τις ίδιες τις ομάδες, οπότε οι ισχυρισμοί τους σχετικά με τις απώλειες απαιτούν προσοχή. Η γεωγραφική εξάπλωση των επιθέσεων αποτελεί τον πιο αποκαλυπτικό δείκτη.

Το Ενωμένο Μέτωπο του Αφγανιστάν ανέλαβε την ευθύνη για 59 επιχειρήσεις, το Μέτωπο Ελευθερίας του Αφγανιστάν για 29, το Εθνικό Μέτωπο Αντίστασης για 11, το Εθνικό Μέτωπο Ανεξαρτησίας για εννέα και το Αφγανικό Πράσινο Κίνημα για επτά. Δύο νεότερες ομάδες ανέλαβαν την ευθύνη για δύο επιχειρήσεις η καθεμία. Μια εξέγερση μπορεί να αποκτήσει στρατηγική σημασία πολύ πριν φτάσει σε στρατιωτική ισορροπία με ένα κράτος.

Στρατιώτες των Ταλιμπάν στέκονται μπροστά από μια πινακίδα στο διεθνές αεροδρόμιο της Καμπούλ, στο Αφγανιστάν, στις 9 Σεπτεμβρίου 2021. WANA (West Asia News Agency) μέσω REUTERS

Η ειρωνεία πως οι ΗΠΑ δημιούργησαν τους Ταλιμπάν ως τότε Μουτζαχεντίν κατά των Σοβιετικών και εκπαίδευσαν τον Σάμι Σαντάτ στον στρατό του Αφγανιστάν όσο η χώρα ήταν από αμερικανική κατοχή είναι κάτι περισσότερο από ορατή.

Η οργάνωση ισχυρίζεται ότι διεξάγει επιχειρήσεις στις επαρχίες Χελμάντ, Κανταχάρ, Νιμρόζ, Γκορ, Μπαντγκίς και Φαριάμπ. Σε αντίθεση με το Εθνικό Μέτωπο Αντίστασης και το Μέτωπο Ελευθερίας του Αφγανιστάν, στα οποία κυριαρχούν οι Τατζίκοι, η οργάνωση αυτή έχει σημαντική παστούνικη παρουσία και στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε πρώην μέλη των αφγανικών δυνάμεων ασφαλείας.