Από τη νέα υόρκη και το βερολίνο έως την ισπανία - η στεγαστική κρίση ως καταλύτης πολιτικών ανατροπών

Ως εμβληματικά πλέον σημεία αναφοράς για τη στεγαστική κρίση, η περίπτωση της 87χρονης Μαδριλένας Μαρικάρμεν Αμπασκάλ και η προκήρυξη πρόωρων βουλευτικών εκλογών στην Ισπανία αντικατοπτρίζουν ευρύτερες κοινωνικές και πολιτικές μεταβολές, πολύ πέραν των συνόρων της χώρας της Ιβηρικής.

Το σκηνικό που διαμορφώνεται σήμερα από την Ευρώπη έως τις ΗΠΑ διαφέρει από εκείνο που διαμορφώθηκε πριν από σχεδόν δύο δεκαετίες, όταν η κατάρρευση της αμερικανικής αγοράς ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων υψηλού κινδύνου πυροδότησε παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και συνέβαλε στη βαριά ήττα των Ρεπουμπλικανών στις προεδρικές εκλογές του 2008.

Σήμερα στο επίκεντρο είναι ένας νέος συνδυασμός παραγόντων, εν μέσω διευρυνόμενων ανισοτήτων και μιας καλπάζουσας ακρίβειας, με διπλή ώθηση από τους πολέμους στο Ιράν και στην Ουκρανία.

Σκιαγραφεί ένα νέο πεδίο ταξικής αντιπαράθεσης, που δεν αφορά μόνο τα πιο ευάλωτα οικονομικά στρώματα, αλλά όλο και περισσότερο τη μεσαία τάξη, με τους ψηφοφόρους να ζητούν μεγαλύτερη κρατική παρέμβαση και να δείχνουν ανοιχτοί σε ριζοσπαστικές προτάσεις.

Εξέλεξαν στη δημαρχία της Νέας Υόρκης τον σοσιαλιστή Ζόραν Μαμντάνι που δεσμεύτηκε να δαπανήσει δισεκατομμύρια δολάρια για κοινωνική στέγαση.

Έδωσαν την πρωτιά στην αριστερή Ελίφ Εράλπ στις πρόσφατες κρατιδιακές εκλογές στο Βερολίνο, που υποσχέθηκε ακόμη και απαλλοτριώσεις διαμερισμάτων που ανήκουν σε μεγάλες εταιρείες ακινήτων.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντεθ, στο βήμα της Βουλής (REUTERS/Violeta Santos Moura)

Στο βαρόμετρο του ισπανικού Κέντρου Κοινωνιολογικών Ερευνών (CIS), παγιώνεται ως το κυρίαρχο πρόβλημα που απασχολεί τους Ισπανούς, μπροστά από τις ανησυχίες για την κατάσταση της οικονομίας ή το μεταναστευτικό.

Σε έτερη δημοσκόπηση, δύο στους τρεις Ισπανούς τάσσονται υπέρ της άμεσης κρατικής παρέμβασης για την επιβολή πλαφόν στις τιμές των ακινήτων.

Μέσα στην τελευταία δεκαετία, το κόστος αγοράς κατοικίας έχει αυξηθεί κατά 80% και τα ενοίκια κατά 87%, ενώ οι μισθοί αυξήθηκαν μόλις κατά 28% και ο συσσωρευμένος πληθωρισμός έφτασε μέσα στο ίδιο χρονικό διάστημα το 27%, βάσει τα στοιχεία της στατιστικής υπηρεσίας INE.