Από τον έπσταϊν μέχρι τον γουάλιαμς: πώς οι θύτες παγιδεύουν τα ανήλικα θύματά τους και γιατί εκείνα δεν μιλού
Οι υποθέσεις σεξουαλικής κακοποίησης που απασχολούν τη δημοσιότητα επαναφέρουν ένα επίμονο ερώτημα: Γιατί τα θύματα δεν αντιδρούν; Η επιστημονική έρευνα αποκαλύπτει πώς λειτουργεί η χειραγώγηση και γιατί η σιωπή δεν αποτελεί επιλογή, αλλά συχνά αποτέλεσμα μιας μεθοδευμένης διαδικασίας.
Από το πολύκροτο σκάνδαλο του καταδικασμένου μαστροπού και παιδοβιαστή Τζέφρι Έπσταϊν μέχρι τις πρόσφατες καταγγελίες εις βάρος του Βρετανού συγγραφέα και παρουσιαστή Ντέιβιντ Γουάλιαμς, οι υποθέσεις σεξουαλικής εκμετάλλευσης και κακοποίησης εξακολουθούν να φέρνουν στο προσκήνιο τον τρόπο με τον οποίο η εξουσία, η αναγνωρισιμότητα και η εμπιστοσύνη μπορούν να χρησιμοποιηθούν εναντίον ευάλωτων ανθρώπων.
Μπορεί να πρόκειται για διαφορετικές υποθέσεις, ωστόσο, η δημόσια συζήτηση γύρω από τέτοιου είδους καταγγελίες συχνά ακολουθεί ένα γνώριμο μοτίβο. Αντί το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται αποκλειστικά στις πράξεις των φερόμενων δραστών, ένα μέρος της κοινωνίας στρέφεται στη συμπεριφορά των θυμάτων.
Γιατί δέχτηκαν να συναντηθούν μαζί τους; Γιατί συνέχισαν να επικοινωνούν; Γιατί δεν αρνήθηκαν; Και, κυρίως, γιατί δεν μίλησαν νωρίτερα;
Αυτά τα ερωτήματα βρίσκονται στο επίκεντρο άρθρου της Έμιλι Τσιάνγκ, ερευνήτριας στο Ινστιτούτο Εγκληματολογικής Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Άστον, που δημοσιεύθηκε στο The Conversation.
Η Τσιάνγκ, αξιοποιώντας τη δική της επιστημονική έρευνα, εξηγεί πώς λειτουργεί το λεγόμενο grooming, η σταδιακή προσέγγιση και χειραγώγηση ανηλίκων με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση, και γιατί οι αντιδράσεις των θυμάτων συχνά αποτελούν αποτέλεσμα της ίδιας της μεθόδου που χρησιμοποιούν οι δράστες.
Η αφορμή για το άρθρο της Τσιάνγκ ήταν οι αποκαλύψεις του Guardian και του ITV News για τον Ντέιβιντ Γουάλιαμς.
Έπειτα από τρία χρόνια έρευνας και μια δικαστική διαμάχη, τα δύο μέσα δημοσιοποίησαν καταγγελίες που φτάνουν πίσω στο 2003. Σύμφωνα με αυτές, ο γνωστός συγγραφέας παιδικών βιβλίων και τηλεοπτικός παρουσιαστής φέρεται να αξιοποίησε τη φήμη του για να προσεγγίσει έφηβα κορίτσια, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις καταγγέλλεται ότι επιδίωξε σεξουαλική επαφή μαζί τους.
Όπως επισημαίνει η Τσιάνγκ, υπάρχει η διαδεδομένη αντίληψη ότι το grooming εξελίσσεται μέσα από συγκεκριμένα στάδια: αρχικά ο δράστης δημιουργεί μια φιλική σχέση, στη συνέχεια κερδίζει την εμπιστοσύνη του ανηλίκου και τελικά επιβάλλει τη μυστικότητα, προετοιμάζοντας το έδαφος για τη σεξουαλική κακοποίηση.
Σε έρευνα που πραγματοποίησε μαζί με συνάδελφό της, ανέλυσε πραγματικές διαδικτυακές συνομιλίες καταδικασμένων δραστών με ενήλικους εθελοντές που παρουσιάζονταν ως κορίτσια ηλικίας 12 έως 14 ετών.
