Η πολωνία αφαίρεσε από τον ζελένσκι την ανώτατη διάκριση που του είχε απονείμει

Ο πρόεδρος της Πολωνίας αποφάσισε να αφαιρέσει από τον Ουκρανό ομόλογό του Βολοντίμιρ Ζελένσκι την ανώτατη τιμητική διάκριση της χώρας, αφού ο τελευταίος  προκάλεσε οργή στη Βαρσοβία μετονομάζοντας μια στρατιωτική μονάδα με το όνομα του Ουκρανικού Επαναστατικού Στρατού (UPA) – της εθνικιστικής οργάνωσης που εμπλέκεται σε σφαγές Πολωνών κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η απόφαση του προέδρου Κάρολ Ναβρότσκι είναι πιθανό να πυροδοτήσει μια σοβαρή διπλωματική κρίση μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών, λίγες μόλις ημέρες πριν από τη διάσκεψη για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας που θα φιλοξενηθεί στο Γκντανσκ.

Ορισμένοι Ουκρανοί θεωρούν τον UPA και τα μέλη του ως ήρωες για την αντίσταση που πρόβαλαν ενάντια στη Σοβιετική Ένωση και τη Ναζιστική Γερμανία, και ως σύμβολα του αγώνα του Κιέβου για ανεξαρτησία από τη Μόσχα. Ωστόσο, ο UPA ενεπλάκη επίσης στις σφαγές της Βολυνίας, μια σειρά δολοφονιών από το 1943 έως το 1945, κατά τις οποίες η Πολωνία εκτιμά ότι περίπου 100.000 Πολωνοί σκοτώθηκαν από Ουκρανούς εθνικιστές. Χιλιάδες Ουκρανοί έχασαν επίσης τη ζωή τους σε δολοφονίες αντιποίνων.

Τον Απρίλιο του 2023, η απόδοση αυτής της τιμής στον Ζελένσκι από τον τότε πρόεδρο της Πολωνίας Αντρέι Ντούντα, είχε θεωρηθεί ως η ανώτατη έκφραση αλληλεγγύης μεταξύ των δύο χωρών.

Ο Ναβρότσκι, ακόμη και πριν εκλεγεί πρόεδρος το 2025, δεν έκρυβε την επικριτική στάση του απέναντι στο Κίεβο και είχε ταχθεί κατά της ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ. Μπλόκαρε επίσης το νομοσχέδιο που θα παρέτεινε τη χορήγηση έκτακτης βοήθειας στους Ουκρανούς πρόσφυγε στην Πολωνία και δεν επισκέφθηκε ποτέ το Κίεβο, παρά τις προσκλήσεις της ουκρανικής πλευράς.

Από την πλευρά της, η Ουκρανία διαβεβαιώνει ότι η επιλογή του ονόματος της στρατιωτικής μονάδες δεν είχε ως στόχο την Πολωνία.

Ο UPA ήταν το στρατιωτικό σκέλος ενός αυτονομιστικού ουκρανικού κινήματος που πολέμησε τον Κόκκινο Στρατό, όμως ταυτόχρονα συγκρούστηκε με την πολωνική αντίσταση και σκότωσε Πολωνούς και Εβραίους πολίτες. Κάποιες φορές συνεργάστηκε με τους Ναζί. Στην Ουκρανία, τιμάται ως κίνημα που αγωνίστηκε για την ανεξαρτησία της χώρας εναντίον της ΕΣΣΔ, κυρίως μετά τη ρωσική εισβολή του 2022.

Το Κίεβο αναγνωρίζει τις σφαγές των Πολωνών που διέπραξε ο UPA και έχει ζητήσει επισήμως συγγνώμη από τη Βαρσοβία, αλλά αρνείται τον όρο γενοκτονία που υιοθέτησε το 2016 το πολωνικό κοινοβούλιο, στο οποίο τότε είχε την πλειοψηφία το εθνικιστικό κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS).

Το 2025, έπειτα από πολλά χρόνια που είχαν διακοπεί, οι δύο χώρες ξανάρχισαν την εκταφή των θυμάτων των σφαγών της Βολυνίας (στη σημερινή βορειοδυτική Ουκρανία).

Στην Πολωνία ζουν σήμερα περίπου 1 εκατομμύριο Ουκρανοί πρόσφυγες, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat. Πρόσφατα, μια δημοσκόπηση της Onet.pl, έδειξε ότι το 65% των Πολωνών θεωρεί ότι η απόφαση του Ζελένσκι θα επηρεάσει αρνητικά τις ουκρανοπολωνικές σχέσεις. Άλλη δημοσκόπηση, στις αρχές του έτους, έδειχνε ότι σχεδόν οι μισοί Πολωνοί (48%) παρέμεναν υπέρ της φιλοξενίας των Ουκρανών αλλά εξίσου μεγάλος αριθμός (46%) διαφωνεί.