Σύνοδος κορυφής υπό πίεση: το νατο και οι ευρωπαίοι μεταξύ του «οικοδεσπότη» ερντογάν και του «μπαμπάκα» τραμπ

Από την κρίση στη Γροιλανδία και τον πόλεμο στην Ουκρανία, μέχρι την αμερικανοϊσραηλινή στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν και τη μερική αποχώρηση δυνάμεων των ΗΠΑ από την Ευρώπη, το ΝΑΤΟ έχει βιώσει φέτος ταραχώδεις μήνες.

Στο φόντο είναι η εποχή Τραμπ 2.0 και ένα διεθνώς ρευστό γεωπολιτικό τοπίο, εν μέσω κλιμακούμενων ανταγωνισμών μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων του πλανήτη και των προσπαθειών των μεσαίων δυνάμεων να επανακαθορίσουν τον ρόλο τους σε έναν κόσμο αταξίας.

Υπό αυτό το πρίσμα διεξάγεται η 36η σύνοδος κορυφής στην 77χρονη ιστορία της Συμμαχίας, που άρχισε χθες και ολοκληρώνεται σήμερα στην Άγκυρα, με την Τουρκία όχι απλά δεύτερη φορά σε ρόλο οικοδεσπότη, αλλά με αξιώσεις συνδιαμορφωτή της νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Γηραιάς Ηπείρου.

Με τους Ευρωπαίους αντιμέτωπους με τη σταδιακή αποδέσμευση των ΗΠΑ και την αποδυνάμωση της διατλαντικής σχέσης, το βασικό ερώτημα έγκειται στο πόσο μακριά είναι διατεθειμένοι να φτάσουν, καθώς επωμίζονται το βάρος της άμυνάς τους.

Με βασικούς συμπρωταγωνιστές, μοιραία, τους προέδρους των ΗΠΑ και της Τουρκίας, Ντόναλντ Τραμπ και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, παρόντες στη σύνοδο της Άγκυρας είναι οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των 32 κρατών μελών του ΝΑΤΟ, εκ των οποίων 30 ευρωπαϊκά (η Τουρκία ως διηπειρωτική χώρα) και 23 μέλη της ΕΕ.

Αντανακλώντας όμως το εύρος των προκλήσεων και ενός ευρύτερου στρατηγικού ανασχεδιασμού, στους εκτός Συμμαχίας προσκεκλημένους και συμμετέχοντες σε ειδικές συνεδριάσεις συμπεριλαμβάνονται:

* οι υπουργοί Εξωτερικών τεσσάρων χωρών του Κόλπου (Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Κατάρ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα), στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας Συνεργασίας της Κωνσταντινούπολης,

* εταίροι του Ινδο-Ειρηνικού, σε επίπεδο ηγετών (Νότια Κορέα) και υπουργών Άμυνας (Ιαπωνία, Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Νότια Κορέα).

Στο περιθώριο δε της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ, ο Τραμπ έχει προγραμματίσει ξεχωριστές συναντήσεις με τον Ζελένσκι και με τον Σύρο πρόεδρο Άχμεντ αλ-Σάρα.

Στην περσινή σύνοδο κορυφής του NATO, στη Χάγη, οι Σύμμαχοι συμφώνησαν -υπό την ασφυκτική πίεση των ΗΠΑ- σε αύξηση των αμυντικών τους δαπανών τουλάχιστον στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035: 3,5% σε αμιγώς στρατιωτικές δαπάνες και 1,5% σε τομείς που άπτονται της ασφάλειας και της άμυνας.