Καπ: αγωνία για τα κονδύλια - προειδοποιήσεις για περικοπές και αποδυνάμωση της αγροτικής στήριξης
Στο επίκεντρο μιας κρίσιμης διαπραγμάτευσης βρίσκεται η χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής γεωργίας, με τους αγρότες, τις οργανώσεις τους και τους συνεταιρισμούς να προειδοποιούν ότι οι αποφάσεις για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) μετά το 2027 θα επηρεάσουν την παραγωγή τροφίμων, τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων και τη συνοχή της υπαίθρου.
Το ελάχιστο ποσό για την εισοδηματική στήριξη της ΚΑΠ παραμένει στα 293,7 δισ. ευρώ
Οι διαπραγματεύσεις για το μέλλον της ΚΑΠ και του προϋπολογισμού της παραμένουν ανοιχτές, με την ιρλανδική προεδρία να προτείνει από τη μία τη διατήρηση της ελάχιστης χρηματοδότησης και από την άλλη να μεταβάλλει τους όρους κατανομής των ενισχύσεων στους αγρότες και κτηνοτρόφους, περιορίζοντας συγχρόνως τους πόρους που κατευθύνονται για την αντιμετώπιση κρίσεων στη γεωργία.
Στο δημοσιονομικό πεδίο, η ιρλανδική πρόταση προβλέπει συνολική μείωση περίπου 8% του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2028–2034 έναντι της πρότασης της Επιτροπής. Το ελάχιστο ποσό για την εισοδηματική στήριξη της ΚΑΠ παραμένει στα 293,7 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές, ή περίπου 261 δισ. ευρώ σε τιμές 2025.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι προτεινόμενες περικοπές στα εργαλεία αντιμετώπισης κρίσεων. Σύμφωνα με το διαπραγματευτικό πλαίσιο της ιρλανδικής προεδρίας, η χρηματοδότηση του δικτύου ασφαλείας για τις γεωργικές αγορές περιορίζεται κατά 30% έναντι της πρότασης της Επιτροπής. Έτσι, αντί για 900 εκατ. ευρώ ετησίως, προβλέπονται περίπου 630 εκατ. ευρώ. Το ποσό υπερβαίνει το σημερινό ετήσιο αποθεματικό των 450 εκατ. ευρώ, υπολείπεται όμως της αρχικής πρότασης ενίσχυσής του.
Αλλαγές προτείνονται και στην κατανομή της εισοδηματικής στήριξης βάσει έκτασης. Η σταδιακή μείωση των μεγάλων πληρωμών μεταφέρεται σε υψηλότερα επίπεδα: 15% για το τμήμα μεταξύ 100.000 και 125.000 ευρώ, 25% μεταξύ 125.000 και 150.000 ευρώ και 50% πάνω από τις 150.000 ευρώ.
Παράλληλα, εξετάζεται προαιρετικό ανώτατο όριο 300.000 ευρώ. Οι ρυθμίσεις παραμένουν υπό διαπραγμάτευση, αλλά απομακρύνονται αισθητά από την αρχική πρόταση της Επιτροπής για μειώσεις από τις 20.000 ευρώ και πλαφόν 100.000 ευρώ, περιορίζοντας τη φιλοδοξία αναδιανομής προς μικρότερες εκμεταλλεύσεις.
Κεντρικό αίτημα αποτελεί η διατήρηση του προϋπολογισμού της ΚΑΠ τουλάχιστον στο τρέχον επίπεδό του
Τον κώδωνα του κινδύνου για την ΚΑΠ και τον προϋπολογισμού της κρούουν οι κορυφαίες αγροτικές οργανώσεις και συνεταιρισμοί, που από κοινού υπέγραψαν μια διακήρυξη-ορόσημο, η οποία υιοθετήθηκε στο 12ο Συνέδριο Ευρωπαίων Αγροτών στη Στοκχόλμη, για την υπεράσπιση της ΚΑΠ. Σε αυτή προειδοποιούν τα κράτη μέλη της ΕΕ ότι οι αποφάσεις για το μέλλον της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) και του προϋπολογισμού της ΕΕ θα καθορίσουν την ικανότητα της Ευρώπης να τροφοδοτεί τους πολίτες της και να παραμένει ασφαλής, ανταγωνιστική και ανθεκτική.
Η εικόνα της ευρωπαϊκής γεωργίας περιλαμβάνει ένα εξαιρετικά τεταμένο σκηνικό, καθώς όπως αναφέρεται στην διακήρυξη, τα ακραία καιρικά φαινόμενα του καλοκαιριού ανέδειξαν εκ νέου την ευπάθεια της παραγωγής, ενώ οι πόλεμοι, οι εμπορικές εντάσεις και η αυξανόμενη γεωπολιτική αστάθεια διαταράσσουν τις παγκόσμιες αγορές, τροφοδοτώντας τον πληθωρισμό και αυξάνοντας την οικονομική πίεση στις εκμεταλλεύσεις και τους αγροτικούς συνεταιρισμούς.
