Κατεβάζει ταχύτητες η ιδιωτική κατανάλωση – πληθωριστικός τζίρος και απώλειες για τους «μικρούς»

Σε πραγματικές-αποπληθωρισμένες τιμές, σημειώνεται μείωση της κατανάλωσης, ιδίως στο παραδοσιακό λιανεμπόριο, π.χ. σε ένδυση-υπόδηση.  Η πλέον ανησυχητική εξέλιξη, σύμφωνα με το ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ,  έγκειται στο γεγονός ότι η επιβράδυνση/υποχώρηση του κύκλου εργασιών σε πραγματικούς όρους φαίνεται να παγιώνεται το τελευταίο χρονικό διάστημα.

Τα νούμερα που δίνει η ΕΛΣΤΑΤ φαίνονται, με την πρώτη ματιά, ικανοποιητικά. Ο κύκλος εργασιών στο λιανικό εμπόριο έφτασε τα 17,11 δισεκατομμύρια ευρώ το πρώτο τρίμηνο του 2026, από 16,58 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025, με ονομαστική αύξηση 3,2%.

Ένα δεύτερο στοιχείο που οφείλουμε να λάβουμε υπόψιν είναι ότι τα στοιχεία του πρώτου τριμήνου της ΕΛΣΤΑΤ περιλαμβάνουν μόνο ένα μικρό μέρος των πληθωριστικών αυξήσεων, που ξεκίνησαν τον Μάρτιο με την έναρξη του πολέμου στο Ιράκ και έκτοτε βαίνουν ανοδικά.

Τρίτος καθοριστικός παράγοντας, είναι οι διαφοροποιήσεις στα μεγέθη και το είδος των εμπορικών επιχειρήσεων. Αν αφαιρέσουμε τους κλάδους των τροφίμων-καυσίμων-οχημάτων, τότε η συνολική αύξηση του κύκλου εργασιών στο λιανεμπόριο υποχωρεί στο 2,2%.

Εξακολουθεί, δηλαδή, να υπολείπεται του πληθωρισμού και αποτυπώνει τη μείωση του όγκου κατανάλωσης. Γι’αυτό και το ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ κάνει λόγο για υποχώρηση των πωλήσεων κατά -0,8% σε πραγματικές τιμές.

Η κατάσταση είναι ακόμα πιο δύσκολη αν εστιάσουμε στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Όπως καταγράφει η ΕΛΣΤΑΤ, στο σύνολό τους, οι ΜμΕ του λιανεμπορίου είδαν τον τζίρο τους να αυξάνεται κατά ένα ισχνό 1,1% — 9,58 δισ. ευρώ έναντι 9,48 δισ. ευρώ πέρυσι. Σε πραγματικές, αποπληθωρισμένες τιμές, βλέπουμε μείωση των πωλήσεων κατά -1,5%

Για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις — αυτές που απασχολούν έως 10 άτομα και έχουν ετήσιο τζίρο μέχρι 2 εκατ. ευρώ — τα νούμερα γυρνούν σε αρνητικό έδαφος: Έχουμε πτώση 0,1% σε σχέση με πέρυσι. Χωρίς τρόφιμα, καύσιμα και οχήματα, η πτώση φτάνει το -0,2%. Η ονομαστική μείωση αντιστοιχεί σε ακόμα μεγαλύτερη πτώση των πραγματικών πωλήσεων, κατά -3,1%

Οι μικρές επιχειρήσεις (έως 50 άτομα και έσοδα έως 10 εκατ. ευρώ) τα πάνε κάπως καλύτερα, αλλά όχι και πολύ. Είχαν αύξηση τζίρου μόλις 0,4% συνολικά. Όταν αφαιρεθούν τα τρόφιμα, τα οχήματα και τα καύσιμα, η εικόνα βελτιώνεται αισθητά, στο +2,8%, αλλά και πάλι είναι χαμηλότερη του πληθωρισμού.

Σε αντίθετη κατεύθυνση κινούνται οι μεσαίες επιχειρήσεις —εκείνες με προσωπικό έως 250 άτομα και έσοδα άνω των 10 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ο τζίρος τους εκτοξεύτηκε κατά 7,4% το α΄ τρίμηνο του 2026. Αν αφαιρεθούν τα τρόφιμα, τα καύσιμα και τα οχήματα, η αύξηση φτάνει το 8,3% – δηλαδή 5,3% σε πραγματικές τιμές. Α