Υβριδικό μοντέλο εργασίας για έναν στους τέσσερις στην εε - πώς ο βαθμός αυτονομίας αναδεικνύει ανισότητες

Σημαντικό τμήμα της ευρωπαϊκής αγοράς κατακτά σταδιακά η υβριδική εργασία, με περίπου έναν στους τέσσερις εργαζομένους στην ΕΕ να έχει συμφωνήσει στο εν λόγω ευέλικτο μοντέλο που συνδυάζει τηλεργασία με δουλειά στο γραφείο.

Η αποσύνδεση είναι ένα από τα ζητήματα που προκύπτουν, αλλά η υβριδική εργασία αναδεικνύει και μια δεύτερη, εξίσου κρίσιμη διάσταση, αυτή των ανισοτήτων στον βαθμό αυτονομίας που απολαμβάνουν οι εργαζόμενοι και των προκλήσεων για την εργοδοσία να συντονίσει τέτοιες ετερόκλητες ομάδες.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας του Eurofound για το 2026, ο βαθμός αυτονομίας των υβριδικών εργαζομένων διαφέρει σημαντικά. Πλήρη ευελιξία ως προς τον χρόνο και τον τόπο εργασίας έχουν λιγότεροι από τους μισούς εργαζομένους στην ΕΕ, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό διατηρεί μικρό έλεγχο ως προς του πού και πότε θα δουλέψει.

Όσοι εντάσσονται, για παράδειγμα, στο υβριδικό μοντέλο έχοντας μεγαλύτερη αυτονομία (χώρος, τόπος ή συνδυασμός τους) αναφέρουν καλύτερους χώρους εργασίας, ισχυρότερη υποστήριξη από τη διοίκηση, μεγαλύτερη αίσθηση δικαιοσύνης και καλύτερη πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους για την ασφάλεια στην εργασία και το άγχος της δουλειάς.

Τη μετάβαση στη συνδυαστική μορφή ευέλικτης εργασίας επιτάχυνε η πανδημία του κορονοϊού, αλλά – όπως επισημαίνεται στην ευρωπαϊκή έκθεση – το υβριδικό μοντέλο απαιτεί πιο ρητές και δομημένες προσεγγίσεις από την πλευρά της διοίκησης, σαφέστερες κοινές αρχές και ισχυρότερο οργανωτικό συντονισμό.

Το υβριδικό μοντέλο συνδυάζει τηλεργασία με δουλειά στο γραφείο, με διαβαθμίσεις στην αυτονομία

Διευθυντές και προϊστάμενοι καλούνται να αντιμετωπίσουν νέες προκλήσεις, ιδίως όσον αφορά στον συντονισμό ανάμεσα σε διαφορετικές τοποθεσίες, στη διαχείριση της απόδοσης των εργαζομένων χωρίς διαρκή φυσική παρουσία και στη διατήρηση της συνοχής της ομάδας. Καλούνται να διασφαλίσουν για τους εργαζόμενους την ισότιμη πρόσβασή τους σε ευκαιρίες και την ενίσχυση του αισθήματος ότι αποτελούν κομμάτι της επιχείρησης, όπως επίσης να αντιμετωπίσουν τα κενά σε πληροφορίες και δεξιότητες.

Παρ’ όλα αυτά, η υπερβολική εξάρτηση από τη διακριτική ευχέρεια των διευθυντικών στελεχών έχει συμβάλει στην άνιση εφαρμογή της υβριδικής μορφής εργασίας, στις ασυνεπείς πρακτικές παρουσίας και στις αντιλήψεις των εργαζομένων περί αδικίας. Γι’ αυτό – τονίζεται στην έκθεση – είναι σημαντικός ο διάλογος σε επίπεδο ομάδας, ο κατάλληλος επανασχεδιασμός της ροής εργασίας και η ανάπτυξη ικανοτήτων τόσο για τους διευθυντές όσο και για τους εργαζομένους, με γνώμονα την απόδοση, τη συνεργασία, την ένταξη και την ευημερία στη δουλειά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Έρευνας για τις Συνθήκες Εργασίας (EWCS), για το 2024, περίπου το 24% των εργαζομένων στο εργατικό δυναμικό της ΕΕ μπορούν να χαρακτηριστούν ως υβριδικοί. Ανάμεσα στα κράτη-μέλη, ωστόσο, καταγράφονται σημαντικές αποκλίσεις.

Η Ελλάδα βρίσκεται αρκετά κάτω από τον μέσο όρο της Ένωσης, με 16%. Στην κορυφή βρίσκονται η Σουηδία με 53%, η Ολλανδία και το Λουξεμβούργο με 46%, ενώ στον αντίποδα η Ρουμανία, η Ιταλία, και η Ουγγαρία (6%, 9% και 10% αντιστοίχως) εμφανίζουν τα χαμηλότερα ποσοστά.