Υδρογονάνθρακες και gsi αλλάζουν τις ισορροπίες

Καυτό φθινόπωρο προβλέπεται για τις γεωπολιτικές σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας, με την ενέργεια να επιστρέφει στο επίκεντρο και μια σειρά από ελληνικά επενδυτικά σχέδια να δοκιμάζουν στην πράξη τις ισορροπίες σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.

Από την πρώτη θαλάσσια γεώτρηση για υδρογονάνθρακες έπειτα από τέσσερις δεκαετίες και τον νέο γύρο σεισμικών ερευνών σε Ιόνιο και νότια της Κρήτης έως την επανεκκίνηση των ερευνών βυθού για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI), το φθινόπωρο φέρνει μπροστά κρίσιμα ορόσημα.

Η Αθήνα, από την πλευρά της, στηρίζει τις κινήσεις της στο Διεθνές Δίκαιο, έχοντας ταυτόχρονα στο ενεργειακό πεδίο ισχυρή αμερικανική και γαλλική παρουσία. Chevron και ExxonMobil στους υδρογονάνθρακες και Meridiam και Nexans στον GSI προσδίδουν στα δύο projects ένα ευρύτερο γεωπολιτικό αποτύπωμα.

Στις 11 Νοεμβρίου, όμως, λήγει και η προθεσμία για την υποβολή προσφορών στην Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) από εταιρείες της αγοράς σεισμικών ερευνών. Η ΕΔΕΥΕΠ έχει απευθύνει διεθνή δημόσια πρόσκληση για τη χορήγηση αδειών αναζήτησης για την πρόσκτηση και επεξεργασία σεισμικών δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης (non-exclusive seismic data) εντός θαλασσίων περιοχών στη Δυτική και Νότια Ελλάδα. Σχετικό αίτημα είχε υποβάλει η γνωστή από τις προ δεκαπενταετίας σεισμικές έρευνες στην Ελλάδα PGS Exploration.

Ο στόχος των σχεδιαζόμενων σεισμικών ερευνών είναι να εξασφαλίσουν, βάσει τα πλέον σύγχρονα πρότυπα που ακολουθούνται στη βιομηχανία υδρογονανθράκων, την πρόσκτηση και επεξεργασία δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης, τα οποία θα βοηθήσουν στην αξιολόγηση του δυναμικού σε υδρογονάνθρακες της περιοχής. Οι σεισμικές έρευνες που θα προτείνουν οι αιτούντες μπορούν να καλύπτουν ολόκληρη την προς αναζήτηση περιοχή (Ιόνιο Πέλαγος και νότια της Κρήτης), ή μόνο κάποιες υποπεριοχές αυτής, και μπορεί να είναι δισδιάστατες (2D) ή/και τρισδιάστατες (3D).

Το πεδίο του διαγωνισμού απαρτίζεται από θαλάσσιες περιοχές, εκ των οποίων άλλες είναι παραχωρημένες (υπόκεινται σε ενεργές συμβάσεις μίσθωσης) και άλλες είναι μη παραχωρημένες (ελεύθερες συμβάσεων μίσθωσης).

Στο παζλ… των εξελίξεων στο project των ερευνών για τους υδρογονάνθρακες προστίθενται και τα επόμενα βήματα της Chevron. Ο αμερικανικός πετρελαϊκός κολοσσός με βάση τον σχεδιασμό προβλέπεται να εκτελέσει με τη σειρά του δισδιάστατες (2D) και τρισδιάστατες (3D) σεισμικές έρευνες στο διάστημα του τελευταίου τριμήνου του 2026 με το πρώτο τρίμηνο του 2027 στα θαλάσσια μπλοκ της Πελοποννήσου και της Κρήτης.

Απομένει να γίνει γνωστό αν το σχήμα Chevron – HELLENiQ ENERGY θα επιλέξει να τις εκτελέσει αναθέτοντας σε εταιρεία της επιλογής του ή αν θα αξιοποιήσει τον διεθνή διαγωνισμό της ΕΔΕΥΕΠ.

Οπως και να έχει η Αγκυρα επικαλείται το τουρκολιβυκό μνημόνιο με το οποίο επιδιώκεται ο ορισμός ΑΟΖ ανάμεσα στις δύο χώρες. Το μνημόνιο αυτό, που κατά την ελληνική πλευρά είναι άκυρο, περιλαμβάνει εντός των ορίων του και τις θαλάσσιες παραχωρήσεις της Chevron νότια της Κρήτης.

Ένα ακόμη επενδυτικό σχέδιο αυτό της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI) αμφισβητείται από την Αγκυρα ως προς τη νομιμότητά του.