Μειώθηκε το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών - τα στοιχεία από την ττε

Κατά 6.400 ευρώ αυξήθηκε μέσα σε έναν χρόνο ο καθαρός πλούτος ανά κάτοικο στην Ελλάδα, με βασικό μοχλό την άνοδο της αξίας των κατοικιών. Την ίδια περίοδο, όμως, το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών υποχώρησε, καθώς η ονομαστική του αύξηση δεν επαρκούσε για να καλύψει την επίδραση του πληθωρισμού.

Η Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος αποτυπώνει αυτή τη διαφορετική πορεία περιουσίας και εισοδήματος. Το πρώτο τρίμηνο του 2026, ο καθαρός πλούτος ανά κάτοικο διαμορφώθηκε στις 87.600 ευρώ, από 81.200 ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025, καταγράφοντας αύξηση 7,9%.

Η άνοδος των τιμών των κατοικιών εξηγεί το 46% της αύξησης του καθαρού πλούτου. Ένα ακόμη 32% προήλθε από την ενίσχυση της αξίας των εισηγμένων μετοχών και των λοιπών συμμετοχών. Συνολικά, οι δύο κατηγορίες συνέβαλαν κατά 78% στην αύξηση. Η σύνθεση αυτή δείχνει τον καθοριστικό ρόλο των αποτιμήσεων στη βελτίωση της περιουσιακής θέσης των νοικοκυριών.

Η κατοικία παραμένει το σημαντικότερο περιουσιακό τους στοιχείο, αντιστοιχώντας στο 56,2% των προσαρμοσμένων περιουσιακών στοιχείων ανά κάτοικο.

Για έναν ιδιοκτήτη που κατοικεί στο σπίτι του, η ανατίμηση του ακινήτου αυξάνει την αξία της περιουσίας του, χωρίς να δημιουργεί αυτομάτως πρόσθετο μηνιαίο εισόδημα. Το περιουσιακό όφελος μπορεί να παραμένει στην αποτίμηση του ακινήτου, ενώ οι τρέχουσες δαπάνες εξακολουθούν να καλύπτονται από τον μισθό, τη σύνταξη ή άλλες εισοδηματικές πηγές.

Στην πλευρά του εισοδήματος, η εικόνα είναι διαφορετική. Το πρώτο τρίμηνο του 2026, το ονομαστικό ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά 3,2% σε ετήσια βάση. Σε πραγματικούς όρους, παρόλα αυτά, μειώθηκε κατά 0,4%.

Η εξέλιξη σηματοδοτεί επιδείνωση σε σχέση με την εικόνα του 2025. Τότε, το ονομαστικό διαθέσιμο εισόδημα είχε αυξηθεί κατά 5,3% κατά μέσο όρο, με την πραγματική αύξηση να περιορίζεται στο 1,8% λόγω του πληθωρισμού.

Παράλληλα, το πραγματικό ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα ανά κάτοικο εξακολουθεί να βρίσκεται χαμηλότερα από το επίπεδο του 2010. Ο σχετικός δείκτης, με βάση το 100 εκείνη τη χρονιά, διαμορφώθηκε στο 96,2 το πρώτο τρίμηνο του 2026, παραμένοντας κατά 3,8% κάτω από το επίπεδο βάσης.

Η αύξηση της περιουσίας συνοδεύεται από βελτίωση του προσαρμοσμένου δείκτη χρέους προς περιουσιακά στοιχεία, ο οποίος υποχώρησε στο 9,2% το πρώτο τρίμηνο του 2026, έναντι 9,8% έναν χρόνο νωρίτερα. Η μείωση του λόγου αυτού δεν σημαίνει από μόνη της αντίστοιχη υποχώρηση του χρέους, καθώς επηρεάζεται και από την αξία της περιουσίας. Συνεκτιμώντας τους παράγοντες κινδύνου, η Τράπεζα της Ελλάδος κρίνει ότι η χρηματοοικονομική κατάσταση των νοικοκυριών δεν εγείρει βραχυπρόθεσμες ανησυχίες για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.