«είστε έτοιμοι;» – οι ηπα χρωστούν 40 τρισ., ενώ το πλουσιότερο 0,1% κατέχει πλούτο μεγαλύτερο από το αεπ της

Την Τετάρτη 19 Αυγούστου οι Αμερικανοί πληροφορήθηκαν ότι χρωστάνε 40,047 τρισ. δολ. με το χρέος -εκτός ομοσπονδιακής κυβέρνησης- να φτάνει το 100% του ΑΕΠ, όσο ήταν και στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Για τη Wall Street Journal, ακόμα και αν ο Έλον Μασκ θυσίαζε όλη την περιουσία του, σχεδόν 1 τρισ. δολαρίων, μετά βίας θα έκανε αισθητή διαφορά. Τι γίνεται, όμως, αν δεν κοιτάξουμε έναν άνθρωπο, αλλά τα $25 τρισ. που κατέχει το ανώτατο 0,1% των Αμερικανών;

Τα τελευταία χρόνια, τα δημοσιονομικά ελλείμματα των ΗΠΑ είναι ασυνήθιστα μεγάλα και κινούνται γύρω στο 6% του ΑΕΠ, κάτι που συνήθως παρατηρείται μόνο σε περιόδους πολέμου ή ύφεσης.

Έτσι, σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO), αναμένεται ότι ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ των ΗΠΑ θα συνεχίσει να αυξάνεται φτάνοντας το 120% σε 10 χρόνια και το 175% σε 30 χρόνια.

Αυτή η πρόβλεψη βασίζεται στην ισχύουσα νομοθεσία. Εάν ορισμένες φορολογικές ελαφρύνσεις, όπως αυτές για τα φιλοδωρήματα και τις υπερωρίες, παραταθούν αντί να λήξουν όπως προβλέπεται, το χρέος πιθανότατα θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο.

Το ερώτημα, επομένως, είναι από ποιους θα αναζητηθούν τα πρόσθετα κρατικά έσοδα. Μήπως από τα tips που παίρνει ο 25χρονος φοιτητής που δουλεύει σε μια καφετέρια ή μια φοιτήτρια σε ένα εστιατόριο ή από μύτη της κορυφής της εισοδηματικής και περιουσιακής πυραμίδας;

Σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (FED), τα περιουσιακά στοιχεία που κατέχει το πλουσιότερο 0,1% των αμερικανικών νοικοκυριών ξεπερνούν τα 25 τρισ. δολάρια, ποσό μεγαλύτερο από το ετήσιο ΑΕΠ της Κίνας.

Με άλλα λόγια, η αξία των περιουσιακών στοιχείων του κορυφαίου 0,1% ξεπερνά ακόμη και την αξία όσων παράγει σε έναν ολόκληρο χρόνο η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, η Κίνα.

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, οι πόλεμοι, το σκάσιμο της φούσκας των εταιρειών dot-com και οι φορολογικές περικοπές εκτροχίασαν τους προϋπολογισμούς στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Η ύφεση του 2007-2009 επιτάχυνε δραματικά αυτή την τάση, καθώς περιόρισε τα φορολογικά έσοδα και οδήγησε σε προγράμματα τόνωσης της οικονομίας, όπως συνέβη αργότερα και με την πανδημία το κορονοϊού.

Ωστόσο, όσον αφορά τη φορολογία, ο Ράιχ σημειώνει κάτι αξιοπρόσεκτο. Ενώ τη δεκαετία του 1990, ο πλούτος των περισσότερων Αμερικανών αυξανόταν περίπου με τον ίδιο ρυθμό, μετά το 2010 το ανώτατο 0,1% άρχισε να ξεφεύγει μπροστά από το υπόλοιπο 1% και από όλους τους άλλους. Μετά το 2018, εν μέρει εξαιτίας των φορολογικών περικοπών της κυβέρνησης Ντόναλντ Τραμπ για τους πλούσιους, οι τσέπες των τελευταίων γέμισαν απότομα και συνεχίζουν αμείωτα.

Ο Αμερικανός πρώην υπουργός μας πηγαίνει πίσω στο 2010 και καλεί να θυμηθούμε την απόφαση Citizens United του Ανωτάτου Δικαστηρίου που εκτόξευσε τις δαπάνες των δισεκατομμυριούχων στις καμπάνιες πολιτικών.