Αερομεταφορές: πώς αποτυπώνεται στην οικονομία της εε η κρίση από τον πόλεμο στη μ. ανατολή

Αντιμέτωπος με τη μεγαλύτερη κρίση από την εποχή της πανδημίας βρέθηκε ο κλάδος των αερομεταφορών στην Ευρώπη μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή: ο αντίκτυπος του ενεργειακού σοκ ήταν άμεσος, με την αύξηση του κόστους των καυσίμων αεροσκαφών, τα χαμηλά αποθέματα καυσίμων, το κλείσιμο του εναέριου χώρου και τις αλλαγές δρομολογίων να προκαλούν σημαντικές οικονομικές και λειτουργικές διαταραχές.

Οι επιπτώσεις στον αριθμό των επιβατών, στις τιμές των εισιτηρίων και τα έσοδα του τουρισμού στις ευρωπαϊκές οικονομίες θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση των γεωπολιτικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.

Τα παραπάνω επισημαίνονται σε ανάλυση της Alpha Bank σχετικά με τον κλάδο των αερομεταφορών στην Ευρώπη εν μέσω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Οπως επισημαίνουν οι αναλυτές, οι αερομεταφορές αποτελούν σημαντικό μοχλό για την οικονομική ανάπτυξη, την απασχόληση, το εμπόριο και την κινητικότητα ανθρώπων και εμπορευμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Ο κλάδος των αερομεταφορών, ο οποίος περιλαμβάνει τη μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων, συμβάλλει σημαντικά στο ΑΕΠ της ευρωπαϊκής οικονομίας (European Commission).

Η αύξηση του κόστους των καυσίμων αεροσκαφών επηρεάζει τα περιθώρια κέρδους του κλάδου. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μέσω του οποίου διακινείται περίπου το 1/4 του παγκόσμιου εφοδιασμού σε πετρέλαιο και καύσιμα αεροσκαφών, έχει οδηγήσει σε απότομη αύξηση των τιμών των καυσίμων αεροσκαφών Συγκεκριμένα, στις 27 Μαρτίου 2026 οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών εκτοξεύθηκαν, φθάνοντας τα 4,4 δολάρια/γαλόνι από 2,4 δολάρια/γαλόνι ένα μήνα πριν, όταν ξέσπασε ο Πόλεμος.

Σε έναν κλάδο όπου το καύσιμο αντιπροσωπεύει το 20%-30% των λειτουργικών του εξόδων, οι υψηλότερες τιμές των καυσίμων αεροσκαφών έχουν άμεσο αντίκτυπο στην κερδοφορία. Περίπου 1.100 πτήσεις την ημέρα άλλαξαν διαδρομή λόγω του κλεισίματος του εναέριου χώρου, με αποτέλεσμα να καταναλώνονται εξάλλου 600 τόνοι καυσίμων καθημερινά.

Επί του παρόντος, οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών έχουν υποχωρήσει, αλλά εξακολουθούν να είναι σχεδόν διπλάσιες σε σχέση με τις τιμές πριν από τη σύγκρουση.

Ως εκ τούτου οι αεροπορικές εταιρείες επανεξετάζουν τα δρομολόγιά τους και προετοιμάζονται για πίεση στα περιθώρια κέρδους, με εκείνες που έχουν χαμηλά περιθώρια κέρδους και μεγαλύτερη εξάρτηση από καύσιμα από τον Κόλπο να είναι οι πιο ευάλωτες, με περιορισμένη ικανότητα να απορροφήσουν παρατεταμένες αυξήσεις στα λειτουργικά τους έξοδα (Grant Thornton).

Ως απάντηση στα αυξημένα λειτουργικά έξοδα, οι αεροπορικές εταιρείες αυξάνουν τις τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων ή επιβάλλουν επιπλέον χρεώσεις καυσίμων, προκειμένου να μετριάσουν τον αντίκτυπο στα περιθώρια κέρδους. Έχει εκτιμηθεί ότι μια σύγκρουση διάρκειας δύο μηνών στη Μέση Ανατολή θα οδηγήσει σε αύξηση των τιμών των αεροπορικών εισιτηρίων κατά 5%-10%, ενώ όσο αυξάνεται η διάρκεια της σύγκρουσης, θα αυξάνεται και ο πιθανός αντίκτυπος στις τιμές (Oxford Economics).

Η τρέχουσα κρίση είναι πιθανό να διευρύνει τις διαφορές ανταγωνιστικότητας μεταξύ των αεροπορικών εταιρειών και να επιταχύνει τις διαρθρωτικές αλλαγές σε ολόκληρο τον κλάδο.