Πετρέλαιο: το κρυφό κόστος των 40 δολαρίων το βαρέλι

Αν και οι ροές του πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο έχουν ξεπεράσει τα προπολεμικά επίπεδα ωστόσο οι τιμές του παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.

Οι παράγοντες της αγοράς, όπως ανέφερε ρεπορτάζ της Wall Street Journal,  εκφράζουν ανησυχία ότι η βελτίωση της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ ενδέχεται να μην είναι βιώσιμη, ιδίως εάν ξεσπάσουν εκ νέου εχθροπραξίες. Τα περιορισμένα παγκόσμια αποθέματα αφήνουν ελάχιστα περιθώρια για λάθη. Επιπλέον, η όλη επιχείρηση συνεπάγεται υψηλό κόστος, το οποίο τελικά μετακυλίεται στους καταναλωτές μέσω των τιμών στα πρατήρια καυσίμων.

H τιμή της αγοράς αποτελεί μόνο ένα μέρος αυτού που τελικά καθορίζει το κόστος μεταφοράς του αργού πετρελαίου σε ένα διυλιστήριο.

Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία που δημοσίευσε το πρακτορείο Reuters η μεταφορά περίπου 2 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην Ιαπωνία, με τη χρήση ενός υπερδεξαμενόπλοιου (VLCC), ενδέχεται να κοστίσει περίπου 81 εκατ. δολάρια. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 40,50 δολάρια το βαρέλι, σε σύγκριση με τα περίπου 9 εκατομμύρια δολάρια που κόστιζε ένα αντίστοιχο ταξίδι ένα χρόνο νωρίτερα. Με τα τρέχοντα ναύλα, το κόστος μεταφοράς και μόνο μπορεί να προσθέσει ένα τεράστιο ποσό στην αρχική αξία του πετρελαίου.

Σε κανονικές συνθήκες, η θαλάσσια μεταφορά είναι τόσο οικονομική που ελάχιστοι καταναλωτές τη λαμβάνουν υπόψη τους. Τα μεγαλύτερα δεξαμενόπλοια αργού πετρελαίου μπορούν να μεταφέρουν περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια σε κάθε δρομολόγιο, επιτυγχάνοντας τεράστιες οικονομίες κλίμακας και επιτρέποντας στο πετρέλαιο να διανύσει τη μισή υφήλιο, χωρίς το κόστος μεταφοράς να υπερκαλύπτει την αξία του ίδιου του φορτίου.

Αυτό το σύστημα γίνεται πολύ πιο δαπανηρό όταν τα διαθέσιμα δεξαμενόπλοια είναι περιορισμένα ή όταν τα ταξίδια γίνονται πιο επικίνδυνα και χρονοβόρα, αναφέρει ρεπορτάζ του oilprices.com.

Η τρέχουσα στενότητα στη διαθεσιμότητα δεξαμενόπλοιων προέκυψε καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις ανέτρεψαν τα παραδοσιακά πρότυπα του εμπορίου πετρελαίου. Οι επιθέσεις κατά της ναυτιλίας, τα αυξημένα ασφάλιστρα, οι αλλαγές στα δρομολόγια και η αύξηση των μεταφορτώσεων πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο έχουν απορροφήσει σημαντικό μέρος της μεταφορικής ικανότητας. Παράλληλα, η έντονη ζήτηση για πλοία σε αρκετές βασικές διαδρομές έχει εκτινάξει τα ναύλα σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.

Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στις ροές του πετρελαίου. Tο κόστος μεταφοράς από την ακτή του Κόλπου των ΗΠΑ προς την Ασία έφτασε πρόσφατα περίπου τα 80 εκατ. δολάρια ανά φορτίο, καθιστώντας το αμερικανικό αργό πετρέλαιο ασύμφορο για τα διυλιστήρια της Ασίας. Αγοραστές που υπό άλλες συνθήκες θα προμηθεύονταν αμερικανικό πετρέλαιο, στράφηκαν αντ’ αυτού σε προμηθευτές από τη Μέση Ανατολή ή τη Λατινική Αμερική, καθώς τα οικονομικά δεδομένα της μεταφοράς έχουν πλέον αλλάξει.

Η ίδια αυτή πίεση στο κόστος μεταφοράς έχει συμβάλει σε μια ασυνήθιστη συσσώρευση βαρέος αργού πετρελαίου στην αμερικανική ήπειρο. Το βαρύ αργό παραμένει πολύτιμο για τα διυλιστήρια με σύνθετες μονάδες επεξεργασίας, ιδιαίτερα όταν η αγορά ντίζελ παρουσιάζει στενότητα, ωστόσο η μεταφορά του στο εξωτερικό έχει καταστεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, απαγορευτικά ακριβή. Παράλληλα, τα διυλιστήρια στις ΗΠΑ λειτουργούν ήδη με πολύ υψηλά ποσοστά αξιοποίησης της δυναμικότητάς τους και δεν μπορούν απλώς να απορροφήσουν κάθε ποσότητα αργού για την οποία η εξαγωγή δεν είναι πλέον οικονομικά συμφέρουσα.

Πρόκειται για ένα από τα λιγότερο αυτονόητα χαρακτηριστικά των παγκόσμιων αγορών πετρελαίου. Μια περιοχή μπορεί να διαθέτει περισσότερο αργό από όσο μπορεί άμεσα να αξιοποιήσει, ενώ αγοραστές σε άλλα μέρη δυσκολεύονται να προμηθευτούν επαρκείς ποσότητες· όχι επειδή το πετρέλαιο δεν υπάρχει, αλλά επειδή η εφοδιαστική αλυσίδα που συνδέει τις δύο αγορές έχει καταστεί υπερβολικά δαπανηρή.