Ο φαύλος κύκλος της κρίσης εμπιστοσύνης στις προσλήψεις μέσω ai - καχύποπτοι εργοδότες και υποψήφιοι

Στην εποχή που όλο και περισσότερες εταιρείες χρησιμοποιούν AI συστήματα προσλήψεων βασισμένα σε λογισμικό τρίτων, προκειμένου να κάνουν ένα πρώτο φιλτράρισμα του όγκου των βιογραφικών που λαμβάνουν, υποψήφιοι και εργοδότες μπαίνουν σε έναν φαύλο κύκλο καχυποψίας που οδηγεί σε κρίση εμπιστοσύνης που διαπερνά την αγορά εργασίας.

Οι υποψήφιοι θεωρούν εκ των προτέρων ότι κάθε αγγελία είναι ψεύτικη και κάθε απόρριψη αυτοματοποιημένη

Από τη μία οι υποψήφιοι καταγγέλλουν διακρίσεις από τα chatbots, εξαπάτηση μέσω των λεγόμενων ghost jobs και χαμένες ευκαιρίες να αξιολογηθούν από ανθρώπους με διαφορετικά κριτήρια για κάθε θέση εργασίας, και από την άλλη οι εργοδότες δεν εμπιστεύονται ότι πίσω από κάθε αίτηση βρίσκεται ένας υποψήφιος που ενδιαφέρθηκε πραγματικά για τη δουλειά.

Η αναζήτηση εργασίας εν έτει 2026 περιλαμβάνει πλέον συνεντεύξεις με ρομπότ, απορρίψεις από αλγορίθμους που μπορεί να ακολουθούν έναν υποψήφιο από εταιρεία σε εταιρεία, αλλά και έναν τεράστιο όγκο βιογραφικών και αιτήσεων που λαμβάνουν οι εταιρείες με πολύ μεγαλύτερη συχνότητα από ό,τι στο παρελθόν, λόγω της αυτοματοποίησης που παρέχει η AI.

Η ειρωνεία είναι ότι η τεχνολογία που υποτίθεται θα επιτάχυνε τη διαδικασία και θα την έκανε πιο αντικειμενική καταλήγει να τροφοδοτεί τη δυσπιστία, να αναπαράγει προκαταλήψεις και μεροληψία μέσω των μαζικών αξιολογήσεων και να εντείνει την αίσθηση της αδιαφάνειας στις προσλήψεις.

Δεν είναι τυχαίο το κύμα αγωγών που φτάνουν τον τελευταίο καιρό στα δικαστήρια των ΗΠΑ, από πολίτες που αμφισβητούν ότι αυτά τα συστήματα λειτουργούν δίκαια – όπως αυτή εναντίον της Eightfold AI, όπου οι ενάγοντες υποστηρίζουν ότι μια αρνητική αξιολόγηση αλγορίθμου μπορεί να οδηγήσει στον συστηματικό αποκλεισμό τους από πολλές θέσεις εργασίας, χωρίς καν να το γνωρίζουν. Ευρύτερα, τα εργαλεία φιλτραρίσματος που χρησιμοποιούν οι εταιρείες βασίζονται σε αντιστοίχιση λέξεων-κλειδιών και αλγοριθμική βαθμολόγηση για να αποκλείσουν υποψηφίους, συχνά με ελάχιστη διαφάνεια ως προς τον τρόπο λειτουργίας τους.

Η κατάρρευση εμπιστοσύνης αντανακλάται και στα νούμερα. Αμερικανικές εταιρείες επεξεργάζονται πολλαπλάσιες αιτήσεις ανά πρόσληψη σε σχέση με την προηγούμενη πενταετία. Για παράδειγμα, στην εταιρεία προσλήψεων Ashby οι υπεύθυνοι επεξεργάζονται περίπου 291 αιτήσεις ανά θέση εργασίας, σε σύγκριση με περίπου 100 στις αρχές του 2021.

Αύξηση του όγκου αιτήσεων σημαίνει όμως και αύξηση φόρτου εργασίας. Σύμφωνα με στοιχεία της Greenhouse, οι αιτήσεις ανά θέση αυξήθηκαν από 116 το 2022 σε 244 το 2025, ενώ ο αριθμός των υπευθύνων προσλήψεων ανά οργανισμό μειώθηκε κατά 56%. Όπως εξηγεί ο Scott Dobroski, αντιπρόεδρος εταιρικής επικοινωνίας της Indeed, χρειάζεται σχεδόν 25% περισσότερος χρόνος για να καλυφθεί μια κενή θέση σήμερα σε σύγκριση με πριν από την πανδημία του κορονοϊού.

Από την άλλη, σχεδόν οι μισοί υποψήφιοι δηλώνουν ότι η εμπιστοσύνη τους στη διαδικασία πρόσληψης έχει μειωθεί, ενώ φτάνουν ακόμα και να εγκαταλείπουν την προσπάθεια αν η διαδικασία περιλαμβάνει συνέντευξη με AI.