Η γήρανση του πληθυσμού «ροκανίζει» τις συντάξεις

Τα συνταξιοδοτικά συστήματα παγκοσμίως αντιμετωπίζουν τις συνέπειες της δημογραφικής κρίσης, καθώς η μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και η μείωση των ποσοστών γεννήσεων απειλούν να τα επιβαρύνουν  και να αμφισβητήσουν την ικανότητά τους να διατηρήσουν τις πληρωμές για τις μελλοντικές γενιές.

Η δημογραφική κρίση αναδιαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο επενδύουν τα συνταξιοδοτικά ταμεία, με ορισμένα να αναλαμβάνουν μεγαλύτερους κινδύνους για να δημιουργήσουν τις αποδόσεις που απαιτούνται για την κάλυψη των αυξανόμενων συνταξιοδοτικών υποχρεώσεων.

Οι συνταξιοδοτικές προσφορές γενικά εμπίπτουν σε δύο κατηγορίες: προγράμματα καθορισμένων παροχών, τα οποία υπόσχονται στους συνταξιούχους ένα προκαθορισμένο εισόδημα, και προγράμματα καθορισμένων εισφορών, όπου οι πληρωμές εξαρτώνται από τις συσσωρευμένες αποταμιεύσεις και τις αποδόσεις των επενδύσεων.

Η γήρανση, σύμφωνα με το CNBC, θέτει διαφορετικές προκλήσεις για τα δύο συστήματα: τα προγράμματα καθορισμένων παροχών αντιμετωπίζουν αυξανόμενες υποχρεώσεις καθώς οι συνταξιούχοι ζουν περισσότερο, ενώ τα μέλη καθορισμένων εισφορών κινδυνεύουν να ζήσουν περισσότερο από τις αποταμιεύσεις τους, ασκώντας μεγαλύτερη πίεση στην επενδυτική απόδοση των ταμείων.

Το μέγεθος της πρόκλησης αποκαλύπτεται στην έκθεση του Παγκόσμιου Δείκτη Συντάξεων του Ινστιτούτου Marsh CFA για το 2026, ή MCGPI, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα. Από τα 55 συνταξιοδοτικά συστήματα που καλύπτονται από τον δείκτη, τα 43 έχουν ποσοστά γονιμότητας κάτω από το επίπεδο αναπλήρωσης των 2,1 παιδιών ανά γυναίκα, ενώ τα 23 έχουν ποσοστά κάτω από 1,5.

Την ίδια ώρα, το προσδόκιμο ζωής στην ηλικία των 65 ετών σε πιο ανεπτυγμένες περιοχές έχει αυξηθεί κατά 50,9% από το 1950 σε περίπου 20 επιπλέον χρόνια, πράγμα που σημαίνει ότι τα συνταξιοδοτικά επιδόματα πρέπει πλέον να διαρκούν σημαντικά περισσότερο. Ο αριθμός των πιθανών εργαζομένων που υποστηρίζουν ηλικιωμένους αναμένεται επίσης να μειωθεί απότομα.

Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα οξύ για τα συνταξιοδοτικά συστήματα με διανεμητική κατανομή, στα οποία οι εισφορές των σημερινών εργαζομένων χρηματοδοτούν σε μεγάλο βαθμό παροχές για τους τρέχοντες συνταξιούχους, αφήνοντάς τους ιδιαίτερα ευάλωτους σε ένα συρρικνούμενο εργατικό δυναμικό.

Τα πλήρως χρηματοδοτούμενα συνταξιοδοτικά προγράμματα, τα οποία επενδύουν εισφορές από εργαζόμενους και εργοδότες για τη χρηματοδότηση μελλοντικών συνταξιοδοτικών παροχών, δεν είναι επίσης απρόσβλητα.

Καθώς τα μέλη τους συνταξιοδοτούνται και αρχίζουν να εισπράττουν παροχές, ορισμένα ταμεία θα μπορούσαν να βρεθούν να πληρώνουν περισσότερα από όσα λαμβάνουν σε νέες εισφορές, αναγκάζοντάς τα να επανεξετάσουν τις επενδυτικές τους στρατηγικές και τις ανάγκες ρευστότητας, προειδοποίησε η MCGPI.

Η δημογραφική κρίση αναδιαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο επενδύουν τα συνταξιοδοτικά ταμεία, με ορισμένα να αναλαμβάνουν μεγαλύτερους κινδύνους για να δημιουργήσουν τις αποδόσεις που απαιτούνται για την κάλυψη των αυξανόμενων συνταξιοδοτικών υποχρεώσεων.