Οι 5+1 ανοιχτές πληγές του κτηματολογίου

Με πάνω από 1 εκατομμύριο εκκρεμότητες… ολοκληρώνεται τυπικά σε περίπου 200 μέρες η κτηματογράφηση σε όλη τη χώρα. Τίθεται έτσι το ερώτημα: γιατί υπάρχουν τόσο πολλές εκκρεμότητες; Επειδή, όπως λένε πηγές που γνωρίζουν καλά το θέμα, με βάση τη σχετική νομοθεσία (Ν. 5142/2024 και Ν. 5076/23) προβλέφθηκε η πρόωρη περάτωση της κτηματογράφησης. Πλέον, η κτηματογράφηση περατώνεται και πριν από την ολοκλήρωση της διαδικασίας εξέτασης των αιτήσεων διόρθωσης. Έτσι, έχουμε… ολοκληρωμένη κτηματογράφηση, αλλά οι εκκρεμότητες μεταφέρονται στο λειτουργούν Κτηματολόγιο. Κι αυτό συμβαίνει σήμερα. Εξού και τα προβλήματα…

Κι αυτές οι εκκρεμότητες ενδέχεται να αλλάξουν τη σημερινή εικόνα μιας ιδιοκτησίας (από τον ιδιοκτήτη μέχρι το εμβαδόν και τη θέση του). Μάλιστα, ειδικά στις χωρικές μεταβολές (δηλαδή αυτές που μεταβάλλουν το μέγεθος, το σχήμα, τα όρια ή τη θέση ενός ακινήτου), το πρόβλημα γιγαντώνεται καθώς κάθε αλλαγή επηρεάζει και τους όμορους (γείτονες) και θα πρέπει να περαστεί -και- στις εγγραφές των γειτονικών ακινήτων.

Επίσης, ο νόμος ορίζει πως υπάρχει μια οκταετία, ώστε οι αρχικές εγγραφές να γίνουν οριστικές. Από τη στιγμή όμως που οι ανάδοχοι παρέδωσαν στο Κτηματολόγιο το έργο με εκκρεμότητες, τίθεται κι ένα άλλο ερώτημα: από πότε θα μετράει η προθεσμία που θέτει ο νόμος, όταν δεν υπάρχουν καν αποφάσεις Επιτροπών Ενστάσεων ή, ακόμη χειρότερα, ούτε καν έχουν συσταθεί οι αρμόδιες επιτροπές;

Σύμφωνα με τις τελευταίες ανακοινώσεις του Κτηματολογίου, το 99% της επικράτειας διαθέτει πλέον αναρτημένα κτηματολογικά στοιχεία και Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), εξέλιξη που, όπως αναφέρεται τους αρμόδιους, φέρνει το έργο στην… τελική φάση υλοποίησής του.

Διευκρινίζεται πως η ανάρτηση είναι το στάδιο κατά το οποίο οι ιδιοκτήτες ακινήτων μπορούν για πρώτη φορά να δουν αναρτημένα τα στοιχεία που αφορούν την ακίνητη περιουσία τους, να ελέγξουν αν είναι σωστά και να υποβάλουν αιτήματα διόρθωσης όπου απαιτείται, ώστε να οριστικοποιηθούν σωστά με την ολοκλήρωση της κτηματογράφησης.

Ωστόσο, όπως παραδέχονται από το Κτηματολόγιο, υπάρχουν πολλά ανοιχτά μέτωπα μέχρι την οριστική ολοκλήρωση της κτηματογράφησης. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει πως η ολοκλήρωση της κτηματογράφησης θα επιτευχθεί όταν αφενός μεν ολοκληρωθούν όλες οι συμβάσεις σε όλη την επικράτεια και αφετέρου όταν θα διεκπεραιωθούν οι κτηματολογικές εκκρεμότητες, οι οποίες, όπως προαναφέρθηκε, ξεπερνούν το 1 εκατομμύριο (!).

Με την επιτάχυνση της ολοκλήρωσηςτης κτηματογράφησης, μεταφέρθηκε η εξέταση των υποθέσεων που εκκρεμούν στα Γραφεία Κτηματογράφησης. Κι αυτό έγινε επειδή δόθηκε η δυνατότητα περαίωσης της κτηματογράφησης πριν από την ολοκλήρωση των εκκρεμοτήτων αυτής.

Εδώ το πρόβλημα είναι διπλό. Αφενός μεν στις υποθέσεις που δεν έχουν εξεταστεί ακόμα από τις Επιτροπές Ενστάσεων για διάφορους οργανωτικούς λόγους (υποστελέχωση, απροθυμία συμμετοχής δικηγόρων και τοπογράφων, μεγάλος όγκος κ.λπ.) και αφετέρου στις υποθέσεις που έχουν μεν εξεταστεί αλλά τα αποτελέσματά τους δεν έχουν καταχωριστεί στη Βάση Δεδομένων του Κτηματολογίου, με αποτέλεσμα ακόμα να φαίνεται η πρότερη εικόνα μιας ιδιοκτησίας, πριν από την ένσταση.

Στην περίπτωση αυτή, το ζήτημα είναι σύνθετο. Εάν ένα ακίνητο χαρακτηριστεί δασικό, υποχρεωτικά πρέπει να δηλωθεί και από το Δημόσιο ως ιδιοκτησία του, και εκεί δημιουργούνται προβλήματα. Παράλληλα, έχουν κατατεθεί εκατοντάδες χιλιάδες αντιρρήσεις οι οποίες δεν έχουν εξεταστεί, αλλά και όταν εξεταστούν, στη συνέχεια, θα πρέπει να περαστούν στη Βάση Δεδομένων του Κτηματολογίου, με αποτέλεσμα σήμερα να φαίνεται η πρότερη εικόνα πριν από την υποβολή αντίρρησης. Μάλιστα σε πολλές περιπτώσεις υπάρχουν τοπικές ιδιαιτερότητες (για παράδειγμα στην Κρήτη) που καθιστούν ακόμα πιο σύνθετη την κατάσταση.

Οι ιδιοκτήτες που δεν ικανοποιήθηκαν από τις αποφάσεις των Επιτροπών Ενστάσεων προσέφυγαν στα δικαστήρια. Οι υποθέσεις τους όμως λιμνάζουν για πολλά χρόνια και όταν αυτές τελεσιδικήσουν θα πρέπει οι αλλαγές που επιφέρουν να καταχωριστούν στη Βάση Δεδομένων του Κτηματολογίου.