Οι αθηναίοι φεύγουν, αλλά η πόλη δεν αδειάζει – οι αιτίες πίσω από τη φτώχεια διακοπών

Εκατοντάδες χιλιάδες Αθηναίοι εγκατέλειψαν την πόλη το τελευταίο Σαββατοκύριακο πριν τον Δεκαπενταύγουστο, δίνοντας τροφή στα ρεπορτάζ, αλλά και μια ανάσα άπλας σε όσους μένουν πίσω.

Σε ένα βαθμό η πόλη μένει μισογεμάτη και από τους τουρίστες των Airbnb και των boutique hotel, που έχουν μετατρέψει την Αθήνα σε city break προορισμό. Η τουριστική κίνηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων δίνει εισόδημα στους επενδυτές real estate (πλέον τα περισσότερα Airbnb τα διαχειρίζονται εταιρείες και όμιλοι) αλλά ανεβάζει τα ενοίκια και δημιουργεί ζώνες απλησιάστες για τους ντόπιους. Ακόμα και η εστίαση, που ωφελείται από τον τουρισμό, πλέον υποχωρεί προς χάριν των σουπερμάρκετ, αφού όλο και  περισσότεροι ξένοι αγοράζουν φαγητό για  κατανάλωση εντός του καταλύματος.

Χρειάστηκε να φτάσουμε στην αντίστροφη μέτρηση πέντε ημερών πριν τη μεγάλη –αν και πένθιμη- γιορτή της Ορθοδοξίας, την Κοίμηση της Θεοτόκου, για να αρχίσει λίγο ο κόσμος να αραιώνει.

Μήπως είναι ιδέα μας ότι όσοι δεν πήγαν διακοπές τον Αύγουστο είναι περισσότεροι από ποτέ; Μήπως κάνουμε προβολή και όσοι δεν έχουμε άδεια θέλουμε να βλέπουμε τους ομοιοπαθούντες περισσότερους από όσοι είναι πραγματικά;

Το φετινό δημοσίευμα του Βloomberg, για τους Έλληνες που μένουν εκτός από το ελληνικό καλοκαίρι λόγω ακρίβειας.

Αν πιστέψουμε τις στατιστικές, τους ειδικούς εμπειρογνώμονες αλλά και τα μάτια μας, που δεν μας γελούν, το φετινό καλοκαίρι είναι από τα πιο ζόρικα για τα μπάνια του λαού. Το φαινόμενο δεν έχει περάσει απαρατήρητο ούτε από τον διεθνή Τύπο. Tα σημάδια που ήταν ορατά από τα προηγούμενα χρόνια, φέτος είναι αδιαμφισβήτητα.

Η φτώχεια διακοπών, όπως αποκαλείται η οικονομική αδυναμία για πληρωμή μιας εβδομάδας διακοπών, δεν είναι ουρανοκατέβατο φαινόμενο. Οι αιτίες είναι πολλαπλές αλλά έχουν ένα κοινό παρονομαστή: την τεράστια αναντιστοιχία των μισθών, και κατ’ επέκταση των εισοδημάτων όσων ζουν από τη δουλειά τους και όχι από άλλες προσόδους, με τις τιμές. Η ακρίβεια, ένα φαινόμενο που σχετίζεται αλλά δεν ταυτίζεται με τον πληθωρισμό, αναγκάζει την πλειοψηφία των εργαζόμενων και των συνταξιούχων να περιορίζουν τις δαπάνες τους στα απολύτως απαραίτητα: στέγαση, σίτιση, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για τους μεγαλύτερους, φροντιστήρια ή ενοίκια για όσους έχουν παιδιά στο σχολείο ή σε πανεπιστήμιο της περιφέρειας. Ό,τι περισσεύει πηγαίνει σε καμιά έξοδο για καφέ και σουβλάκι ή παραγγελία ντελίβερι, άντε και σινεμά να δεις την Οδύσσεια που έκανε ρεκόρ εισιτηρίων.  Τα ταξίδια είναι τα πρώτα που περιορίζονται, όταν δεν κόβονται τελείως. Οι οικογενειακές διακοπές γίνονται πιο σπάνιες, συνήθως κάποιος μένει πίσω για να μπορέσουν οι υπόλοιποι να φύγουν έστω λίγες μέρες.

Κι ενώ η στέγαση και η διατροφή απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος των εξόδων των φτωχότερων νοικοκυριών, ο υψηλός πληθωρισμός στις υπηρεσίες που σχετίζονται  με τον τουρισμό (μεταφορές, καύσιμα, ξενοδοχεία, εστιατόρια, πακέτα ταξιδιών) καθιστά τις καλοκαιρινές διακοπές, ιδίως σε δημοφιλείς νησιωτικούς προορισμούς, απλησίαστες και για τα μεσαία εισοδήματα.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του e-EΦΚΑ, το 50% των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα πληρώνεται με λιγότερα από 1140 ευρώ μεικτά, ποσό που αντιστοιχεί σε 920 ευρώ καθαρά ή 950 αν έχεις δύο παιδιά. Την ίδια στιγμή το κόστος για επτά ημέρες διακοπές για τετραμελή οικογένεια σε νησί του Αιγαίου τον Αύγουστο κυμαίνεται μεταξύ 2.000 και 2.800 ευρώ, μόνο για διαμονή και μεταφορικά, όπως έχουν υπολογίσει ρεπορτάζ του Mega. Δηλαδή ακόμα και αν δουλεύουν και οι δύο γονείς, δεν θα φτάσουν ούτε δυο καθαρά μηνιάτικα για λίγες μέρες – χώρια τα υπόλοιπα πάγια έξοδα που τρέχουν.

Η υψηλή ζήτηση από τον εξωτερικό τουρισμό διαμορφώνει τις τιμές σε επίπεδα που δεν ανταποκρίνονται στο μέσο εισόδημα της ελληνικής οικογένειας. Ακόμα και το μπάνιο σε οργανωμένη πλαζ μπορεί να είναι απαγορευτικό, όταν ένα σετ ξαπλώστρες χρεώνεται περισσότερο από ένα γεύμα για τέσσερα άτομα.