Τι είναι ο οπεκ και πώς επηρεάζει τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου;
Αυτή την εβδομάδα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) έλαβαν την απροσδόκητη απόφαση να αποχωρήσουν από τον Οργανισμό Χωρών Εξαγωγέων Πετρελαίου (OPEC/ΟΠΕΚ).
Ο ΟΠΕΚ είναι ένα δίκτυο πετρελαιοπαραγωγών χωρών που ιδρύθηκε το 1960 με στόχο τη σταθεροποίηση των τιμών του πετρελαίου, μέσω μέτρων που περιορίζουν τον ανταγωνισμό και αυξάνουν τα κέρδη των κρατών-μελών.
Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, ο ΟΠΕΚ εξελίχθηκε σε έναν από τους κυρίαρχους παράγοντες στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου, γράφει η Τίνα Σολιμάν-Χάντερ, καθηγήτρια Δικαίου Ενέργειας και Φυσικών Πόρων, σε άρθρο της στο The Conversation.
Αυτό ήταν εμφανές κατά τη διάρκεια του πετρελαϊκού σοκ της δεκαετίας του 1970, όπου οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου τετραπλασιάστηκαν, κυρίως λόγω των περικοπών στην παραγωγή και τις πωλήσεις που επέβαλε ο ΟΠΕΚ.
Θα μειωθεί λοιπόν η επιρροή του ΟΠΕΚ; Και τι σημαίνει αυτό για τις παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου;
Ο όρος αυτός αναφέρεται στις επτά δυτικές διεθνείς πετρελαϊκές εταιρείες – Texaco, Exxon, Mobil, Chevron, Gulf Oil, British Petroleum και Royal Dutch Shell – που κυριαρχούσαν στη βιομηχανία πετρελαίου τον 19ο αιώνα.
Το πέτυχαν αυτό ελέγχοντας ουσιαστικά κάθε στάδιο της εφοδιαστικής αλυσίδας του πετρελαίου, από την εξόρυξη έως τη διύλιση και τη μεταφορά.
Μέχρι το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Επτά Αδελφές είχαν αποκτήσει τον έλεγχο της παραγωγής πετρελαίου στη Μέση Ανατολή, συνάπτοντας συμβάσεις με ηγέτες, οι οποίες ουσιαστικά έδωσαν στις εταιρείες τον απόλυτο έλεγχο των πετρελαϊκών αποθεμάτων τους.
Για αυτές, η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι ήρθε το 1960, όταν οι πετρελαϊκές εταιρείες προέβησαν σε περικοπές της δημοσιευμένης τιμής, δηλαδή της τιμής που μια εταιρεία συμφωνεί δημοσίως να πληρώσει για το πετρέλαιο.
Σε ένδειξη διαμαρτυρίας, τέσσερα πετρελαιοπαραγωγά κράτη της Μέσης Ανατολής – το Ιράν, το Ιράκ, το Κουβέιτ και η Σαουδική Αραβία – μαζί με τη δυσαρεστημένη Βενεζουέλα, σχημάτισαν το δικό τους καρτέλ τον Σεπτέμβριο του 1960.
