Οι καύσωνες «καίνε» την ευρωπαϊκή πατάτα και πιέζουν τους αγρότες

Από την υπερπαραγωγή και την κατάρρευση των τιμών, στην απειλή ελλείψεων και ανατιμήσεων περνά η ευρωπαϊκή αγορά πατάτας. Οι διαδοχικοί καύσωνες του καλοκαιριού στην ΕΕ περιόρισαν σημαντικά τις αποδόσεις και επηρέασαν την ποιότητα, δημιουργώντας πιέσεις σε αγρότες, μεταποιητικές επιχειρήσεις και, σταδιακά, στους καταναλωτές.

Σύμφωνα με τους Financial Times, που επικαλούνται ανάλυση του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Energy and Climate Intelligence Unit (ECIU), τα ακραία καιρικά φαινόμενα προκάλεσαν απώλειες περίπου 3,1 εκατομμυρίων τόνων πατάτας, αξίας μεταξύ 400 και 620 εκατ. ευρώ.

Στη Γερμανία, τη Γαλλία, το Βέλγιο και την Ολλανδία η παραγωγή προβλέπεται να διαμορφωθεί μεταξύ 19,5 και 20,5 εκατ. τόνων

Η μείωση αυτή έρχεται να προστεθεί σε περίπου 3,6 εκατομμύρια τόνους που εκτιμάται ότι αφαιρέθηκαν από τη φετινή παραγωγή λόγω της μείωσης των φυτεύσεων, μετά από μια τεράστια σοδειά – ρεκόρ το 2025.

Στη Γερμανία, τη Γαλλία, το Βέλγιο και την Ολλανδία, τις βασικές παραγωγικές χώρες της ευρωπαϊκής αγοράς, η παραγωγή προβλέπεται να διαμορφωθεί μεταξύ 19,5 και 20,5 εκατομμυρίων τόνων, έναντι του ρεκόρ των 27,3 εκατομμυρίων τόνων το 2025.

Παράλληλα, ο νέος αμερικανικός δασμός και ο αυξανόμενος ανταγωνισμός από την Ασία πίεσαν τις ευρωπαϊκές εξαγωγές κατεψυγμένης τηγανητής πατάτας, ενισχύοντας την απόφαση για περιορισμό των καλλιεργούμενων εκτάσεων.

Σε αυτή την ήδη μειωμένη παραγωγική βάση προστέθηκαν πέντε ισχυρά κύματα καύσωνα. Στη Γαλλία, οι αποδόσεις αναμένεται να είναι οι χαμηλότερες εδώ και περισσότερα από 30 χρόνια, με εξαίρεση το ιδιαίτερα ξηρό 2022.

Στα αρδευόμενα χωράφια του υπολογίζει μείωση αποδόσεων περίπου 10%. Σε γειτονικές μη αρδευόμενες εκτάσεις, όμως, η παραγωγή ενδέχεται να περιοριστεί στους 20 τόνους ανά εκτάριο, από 45–50 τόνους συνήθως.

Τα αποθέματα της προηγούμενης σοδειάς εκτιμάται ότι μπορούν να στηρίξουν την τροφοδοσία έως τα Χριστούγεννα

Ωστόσο, η άνοδος της αγοράς δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε καλύτερο εισόδημα για τους αγρότες, καθώς περίπου το 80% της πατάτας για μεταποίηση πωλείται μέσω συμβολαίων. Πολλοί παραγωγοί συμφώνησαν τιμές πριν αποτυπωθούν οι ζημιές, παραμένοντας δεσμευμένοι σε επίπεδα που αντανακλούσαν την περσινή υπερπροσφορά. Ο Dallene, για παράδειγμα, είχε αποδεχθεί μείωση 60 ευρώ ανά τόνο, περίπου κατά ένα τέταρτο.