Τι προβλέπει το «χωροταξικό απε»: «φρένο» στα αιολικά για νησιά

Ενισχύονται οι ζώνες αποκλεισμού εγκατάστασης ΑΠΕ, καθώς και οι περιβαλλοντικοί και τοπικοί περιορισμοί

Ειδικότερα, με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ), το οποίο δημοσιεύθηκε χθες στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, το επιτελείο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) ρίχνει δίχτυ προστασίας για τα παλιά έργα, διευρύνοντας την προστασία όσων βρίσκονται σε διαδικασία αδειοδότησης, ενώ θέτει αυστηρότερους κανόνες για τις επενδύσεις στα νησιά, συγκριτικά με το αρχικό σχέδιο που είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Επίσης, ενισχύονται οι ζώνες αποκλεισμού εγκατάστασης ΑΠΕ, καθώς και οι περιβαλλοντικοί και τοπικοί περιορισμοί.

Ειδικότερα, σφίγγει το πλαίσιο για επενδύσεις στον νησιωτικό χώρο καθώς εισάγονται πρόσθετοι περιορισμοί στη χωροθέτηση νέων εγκαταστάσεων, καθώς οι τελικές ρυθμίσεις συνδέουν ακόμη πιο στενά τη δυνατότητα εγκατάστασης αιολικών πάρκων με την κατηγοριοποίηση των περιοχών της Ελλάδας βάσει του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό, το οποίο δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ στις αρχές του μήνα.

Στο κείμενο της διαβούλευσης του ΕΧΠ για τις ΑΠΕ υπήρχε μια αόριστη εξαίρεση για τις Δημοτικές Ενότητες υψηλής τουριστικής ανάπτυξης. Στην τελική υπουργική απόφαση, ωστόσο, ο περιορισμός εγκατάστασης ανεμογεννητριών γίνεται συγκεκριμένος και αφορά πλέον τις Δημοτικές Ενότητες οι οποίες, όπως αναφέρεται την κατηγοριοποίηση του έτερου ΕΧΠ για τον Τουρισμό, κατατάσσονται στις κατηγορίες Α (κορεσμένες) και Β (αναπτυγμένες).

Πρόκειται για μια σύνδεση των δύο Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων που περιορίζει περαιτέρω τις περιοχές στις οποίες μπορεί να εφαρμοστεί η πρόβλεψη του χωροταξικού των ΑΠΕ, που επιτρέπει τη χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων σε όσα νησιά έχουν έκταση άνω των 300 τ.χλμ., δηλαδή σε 13 μεγάλα νησιά της χώρας: τη Λέσβο, τη Χίο, τη Λήμνο, τη Σάμο, τη Θάσο, την Κάρπαθο, τη Ρόδο, την Άνδρο, τη Νάξο, την Κεφαλονιά, τη Λευκάδα, την Εύβοια και την Κρήτη.

Όμως, σε αυτά τα νησιά υπάρχουν περιοχές ή και ολόκληρα νησιά που ανήκουν στις τουριστικές κατηγορίες Α (18 περιοχές) και Β. Έτσι, η …καραμπόλα των δύο χωροταξικών αφήνει εκτός ολόκληρο το νησί της Θάσου, που ανήκει στην κατηγορία Β, αλλά και πολλές περιοχές των υπόλοιπων νησιών.

Πιο συγκεκριμένα, αιολικά πάρκα αποκλείονται από τις δημοτικές ενότητες (ΔΕ) Μήθυμνας Λέσβου, Νάξου, Χίου και Αγίου Μηνά Χίου, από έξι ΔΕ της Ρόδου (Ρόδου, Λίνδου, Πεταλούδων, Αφάντου, Ιαλυσού και Καλλιθέας), δύο στην Κεφαλονιά (Ελείου – Πρόννων και Λειβαθούς) και αντίστοιχα στη Λευκάδα (Δ.Ε. Λευκάδας και Ελλομένου). Στην Εύβοια ανεμογεννήτριες αποκλείονται από την περιοχή Αιδηψού και στην Κρήτη από τις δημοτικές ενότητες Γαζίου και Γουβών Ηρακλείου, Αγίου Νικολάου και Βραχασίου Λασιθίου, Ρεθύμνης, Γεροποτάμου και Αμαρίου Ρεθύμνου, Χανίων, Βάμου, Γεωργιουπόλεως, Πλατανιά και Αρμένων Χανίων, όπως επίσης και από τις κορεσμένες τουριστικά περιοχές στα Μάλια, τη Χερσόνησο Ηρακλείου και τη Νέα Κυδωνία Χανίων.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει πάντως η πρόβλεψη που αναφέρει ότι όταν η ανάπτυξη δραστηριοτήτων του ΕΧΠ ΑΠΕ σε μία περιοχή οδηγεί σε σύγκρουση με κατευθύνσεις άλλων ισχυόντων Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων, το ζήτημα παραπέμπεται στο Κεντρικό Συμβούλιο Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΧΩΘΑ).

Πάντως, για τη χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων στις περιοχές καταλληλόλητας στον νησιωτικό χώρο λαμβάνεται υπόψη το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης εδάφους (φέρουσα ικανότητα) το οποίο δεν μπορεί να υπερβαίνει το 4% της έκτασης. Παράλληλα, η εγκατάστασή τους σε ορεινές περιοχές του νησιωτικού χώρου θα αξιολογείται κατά περίπτωση, με βάση τα ειδικά μορφολογικά, οικολογικά και τοπικά χαρακτηριστικά της θέσης και το οικείο καθεστώς προστασίας.

Η πρόβλεψη παραμένει στο νέο κείμενο, ωστόσο μια προσθήκη ανοίγει τη …βεντάλια για νέα έργα. Δηλαδή η μεσοσταθμική τιμή παραμένει, αλλά προστίθεται δυνατότητα εγκατάστασης και σε περιοχές με μικρότερο μέσο αιολικό δυναμικό, υπό συγκεκριμένες σωρευτικές προϋποθέσεις: να τεκμηριώνεται μέσω των προβλεπόμενων διαδικασιών της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) ότι το αιολικό δυναμικό για την προτεινόμενη εγκατάστασης υπερβαίνει τα 7,5 m/sec (μέτρα ανά δευτερόλεπτο) και το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό εδαφικής κάλυψης των αιολικών εγκαταστάσεων που εγκαθίστανται στην οικεία Δημοτική Ενότητα να μην υπερβαίνει το 1% της έκτασής της. Η δυνατότητα αυτή δεν ισχύει σε ειδικές περιοχές όπου υπάρχουν μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, άλλοι μείζονος σημασίας αρχαιολογικοί χώροι, ιστορικοί τόποι κ.λπ.