Μια δύσκολη οικονομική πραγματικότητα - οι νέοι στην ελλάδα στους φτωχότερους στην ευρώπη

Στην αυγή του δεύτερου μισού της δεκαετίας του 2020 οι μακροοικονομικοί δείκτες της ελληνικής οικονομίας παρουσιάζουν μια εικόνα σταθεροποίησης ενώ ο ρυθμός ανάπτυξης γίνεται αντικείμενο πανηγυρισμών από την κυβέρνηση.

Η νέα γενιά βρίσκεται αντιμέτωπη με μια βαθιά κοινωνική και οικονομική κρίση, κατέχοντας έναν από τους χαμηλότερους δείκτες πλούτου στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Η πραγματικότητα όμως, όπως βιώνεται στους δρόμους της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και της ελληνικής περιφέρειας από τη νέα γενιά, αφηγείται μια εντελώς διαφορετική ιστορία. Πίσω από τις αναβαθμίσεις των οίκων αξιολόγησης και τα νούμερα του ΑΕΠ, κρύβεται μια σκληρή, δομική κοινωνική κρίση: οι νέοι στην Ελλάδα, ηλικίας 16 έως 34 ετών, συγκαταλέγονται στους φτωχότερους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ανατρέχοντας σε πρόσφατα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) και της Eurostat ο καθαρός διάμεσος πλούτος ενός νέου στην Ελλάδα αγγίζει τα 9.900 ευρώ. Όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ευρωζώνη ξεπερνά τα 24.600 ευρώ και σε χώρες όπως η Μάλτα ή το Βέλγιο οι νέοι ξεκινούν την παραγωγική τους ζωή με περιουσίες που αγγίζουν ή ξεπερνούν τις 100.000 ευρώ, η Ελλάδα εμφανίζεται ως ένας ευρωπαϊκός ουραγός. Μια χώρα όπου η νεότητα δεν αποτελεί πλέον εφαλτήριο δημιουργίας, αλλά εισιτήριο για την οικονομική περιθωριοποίηση.

Η αγοραστική δύναμη στην Ελλάδα παραμένει καθηλωμένη στο 32% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός στα βασικά αγαθά —τα τρόφιμα, την ενέργεια, τα καύσιμα— λειτουργεί ως ένας έμμεσος, οριζόντιος φόρος που εξανεμίζει τις όποιες θεσμικές αυξήσεις έχουν δοθεί στον κατώτατο μισθό τα τελευταία χρόνια.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το 30,0% των νέων (15-29 ετών) στην Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπο με τον άμεσο κίνδυνο της φτώχειας ή του κοινωνικού αποκλεισμού. Ακόμη πιο σοκαριστικός είναι ο δείκτης της σοβαρής υλικής και κοινωνικής στέρησης. Στην ηλικιακή ομάδα των νέων, το ποσοστό αυτό στην Ελλάδα εκτινάσσεται στο 14,7%, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι μόλις 5,8%.

Σε ορισμένες χώρες, οι υψηλότεροι μισθοί, η προσιτή στέγη ή η στήριξη από την οικογένεια βοηθούν τα νεότερα νοικοκυριά να χτίσουν περιουσία νωρίτερα. Σε άλλες, οι περιορισμένες επαγγελματικές ευκαιρίες και το βαρύ κόστος στέγασης αφήνουν πολλούς με ελάχιστα, πέρα από μια μικρή αποταμίευση.

Συγκεκριμένα, η διάμεση καθαρή περιουσία των ανθρώπων 16 έως 34 ετών στη ζώνη του ευρώ ανέρχεται σε 24.600 ευρώ, όπως αναφέρεται την Έρευνα για τα Οικονομικά των Νοικοκυριών και την Κατανάλωση (HFCS) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, που δημοσιεύτηκε στα μέσα του 2026. Αυτό αντιστοιχεί μόλις στο 18% της συνολικής διάμεσης καθαρής περιουσίας, που είναι 140.100 ευρώ.

Η διάμεση καθαρή περιουσία κυμαίνεται από 5.700 ευρώ στη Φινλανδία έως 257.500 ευρώ στη Μάλτα, μεταξύ 22 ευρωπαϊκών χωρών για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία.

Πέρα από τη σαφή εξαίρεση της Μάλτας, η καθαρή περιουσία των 16 έως 34 ετών υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ μόνο στο Λουξεμβούργο (135.000 ευρώ). Το Βέλγιο καταλαμβάνει την τρίτη θέση, πολύ κοντά σε αυτό το επίπεδο, με περίπου 97.200 ευρώ.