Γιατί η άνοδος των ομολόγων δεν τρομάζει τις ευρωπαϊκές τράπεζες

Η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων επαναφέρει τον κίνδυνο για τις ευρωπαϊκές τράπεζες, καθώς τα χαρτοφυλάκια κρατικού χρέους έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

Ωστόσο, η Morningstar DBRS εκτιμά ότι η σχέση μεταξύ κρατών και τραπεζών είναι πλέον λιγότερο άμεση και ότι οι επιπτώσεις από μια νέα περίοδο κρατικής πίεσης παραμένουν διαχειρίσιμες, χάρη στην ισχυρότερη κεφαλαιακή θέση των τραπεζών, την καλύτερη εποπτεία και τη μεγαλύτερη διαφοροποίηση των χαρτοφυλακίων τους.

Σύμφωνα με τον οίκο, οι ευρωπαϊκές τράπεζες είχαν τον Ιούνιο του 2026 κρατικά ομόλογα συνολικής αξίας 4,54 τρισ. ευρώ, από 3,14 τρισ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2022, καταγράφοντας αύξηση 44%. Η έκθεση αυτή αντιστοιχεί πλέον στο 264% των κεφαλαίων CET1, έναντι 214% στο τέλος του 2022, ενώ ως ποσοστό του συνολικού ενεργητικού έχει αυξηθεί στο 14,7%, από 11,6%. Η μεγαλύτερη έκθεση σε σχέση με τα κεφάλαια καταγράφεται στις πορτογαλικές, ιταλικές και ισπανικές τράπεζες, όπου τα αντίστοιχα ποσοστά φτάνουν το 367%, το 361% και το 342%.

Το σημείο που χρήζει μεγαλύτερης προσοχής είναι πλέον η διάρκεια των χαρτοφυλακίων. Το 46% των κρατικών ομολόγων που κατείχαν οι τράπεζες της ΕΕ/ΕΟΧ τον Ιούνιο είχε διάρκεια άνω των πέντε ετών, από 42% το 2019. Στις ελληνικές τράπεζες το ποσοστό φτάνει το 71%, το υψηλότερο μεταξύ των βασικών τραπεζικών συστημάτων της Ευρώπης. Αυτό σημαίνει ότι μια παρατεταμένη άνοδος των αποδόσεων μπορεί να αυξήσει την ευαισθησία των τραπεζών στις μεταβολές των τιμών των ομολόγων.

Με αυτά τα δεδομένα, η Morningstar DBRS δεν θεωρεί ότι η έκθεση των τραπεζών σε κρατικό χρέος ή η άνοδος των αποδόσεων, από μόνη της, θα οδηγήσει σε υποβαθμίσεις ή άλλες αρνητικές αξιολογικές κινήσεις. Ο οίκος θα εστιάσει περισσότερο στις περιπτώσεις όπου συνδυάζονται μεγάλα και αυξανόμενης διάρκειας χαρτοφυλάκια κρατικών τίτλων, υψηλή συγκέντρωση στην εγχώρια αγορά και χαμηλότερη πιστοληπτική αξιολόγηση του κράτους ή έντονη μεταβλητότητα στις αποδόσεις. Παρά την αυξημένη έκθεση, η Morningstar DBRS εκτιμά ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν σήμερα ισχυρότερες άμυνες απέναντι σε έναν νέο κύκλο κρατικής πίεσης σε σχέση με το παρελθόν.