Γιατί ο τραμπ εγκατέλειψε την ιδέα για διόδια στο ορμούζ;

Δεν πρόλαβε να κλείσει ένα 24ωρό από την ανακοίνωση-βόμβα του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει τέλος 20% στα φορτία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, και με μια δεύτερη ανάρτηση στο Truth Social την Τρίτη 14 Ιουλίου, δήλωσε ότι αντικαθιστά το σχέδιο για διόδια με εμπορικές και επενδυτικές συμφωνίες με τα κράτη του Κόλπου.

Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν εξήγησε την νέα του αναδίπλωση, –κάτι στο οποίο μας έχει συνηθίσει ο 47ος πρόεδρος των ΗΠΑ- παρόλα αυτά, η αρχική πρόταση για διόδια 20% είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τόσο από τη ναυτιλιακή βιομηχανία, όσο και ειδικούς στο διεθνές δίκαιο

Υπενθυμίζεται ότι το Ιράν έκλεισε τα Στενά, πλάτους 34 χιλιομέτρων, μέσω των οποίων διακινούνταν το 1/5 της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου, καθώς και για άλλα ζωτικής σημασίας αγαθά, όπως τα λιπάσματα, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επίθεση εναντίον του στις 28 Φεβρουαρίου, προκαλώντας παγκόσμιο ενεργειακό σοκ.

Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) προβλέπει ότι τα κράτη που γειτνιάζουν με διεθνή στενά δεν μπορούν να απαιτούν πληρωμή απλώς και μόνο για την άδεια διέλευσης.

Μπορούν, ωστόσο, να επιβάλλουν περιορισμένες χρεώσεις για συγκεκριμένες υπηρεσίες, όπως η πλοήγηση, η ρυμούλκηση ή οι λιμενικές υπηρεσίες, χωρίς όμως να επιβάλλουν υψηλότερες χρεώσεις σε πλοία συγκεκριμένων χωρών.

Ούτε το Ιράν ούτε οι ΗΠΑ έχουν προσχωρήσει στην UNCLOS, όμως η σύμβαση θεωρείται ευρέως μέρος του διεθνούς ναυτικού δικαίου και τα Στενά του Ορμούζ διεθνές θαλάσσιο πέρασμα. Σύμφωνα με στελέχη της ναυτιλιακής βιομηχανίας, επικαλείται το Reuters, στη σύγχρονη ιστορία δεν έχει υπάρξει μονομερής επιβολή τελών για τη διέλευση από διεθνή θαλάσσια στενά.

Και άλλοι φορείς της ναυτιλίας και της εφοδιαστικής αλυσίδας υποστήριξαν ότι μια τέτοια κίνηση θα ήταν παράνομη.

Δεν είναι σαφές πώς η κυβέρνηση Τραμπ θα επέβαλλε ένα τέτοιο τέλος, ωστόσο η Lloyd’s List εκτιμά ότι μια επιβάρυνση 20% θα ισοδυναμούσε με περίπου 17 εκατ. δολάρια για ένα πλήρως φορτωμένο μεγάλο πλοίο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Ακόμη και αν η τιμή του Brent υποχωρήσει στα 60 δολάρια το βαρέλι, το τέλος για ένα πλήρως φορτωμένο υπερδεξαμενόπλοιο (VLCC), που μπορεί να μεταφέρει περίπου 2 εκατ. βαρέλια πετρελαίου, θα ανέρχεται στα 24 εκατ. δολάρια ανά ταξίδι, δήλωσε στο CBS News ο Πέτρας Κατίνας, ερευνητής για θέματα κλίματος, ενέργειας και άμυνας στο ευρωπαϊκό παράρτημα του think tank RUSI.

Υπενθυμίζεται ότι το Ιράν είχε ανακοινώσει ότι ενδέχεται μελλοντικά να επιβάλει τέλη διέλευσης του Ορμούζ, καθώς οι καταστροφές των αμερικανικών βομβαρδισμών στις υποδομές ανέρχονται σε πολλά δισεκ. δολάρια.