Γιατί το πετρέλαιο δεν έφτασε τα 200 δολάρια

Όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ενεπλάκησαν σε πολεμική σύγκρουση με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, αρκετοί αναλυτές προειδοποιούσαν ότι το πετρέλαιο θα μπορούσε να εκτιναχθεί ακόμη και στα 150 ή στα 200 δολάρια το βαρέλι. Το βασικό σενάριο ήταν ότι η κρίση στα Στενά του Ορμούζ θα έθετε εκτός αγοράς σημαντικό μέρος της παγκόσμιας προσφοράς, προκαλώντας σοβαρό ενεργειακό σοκ.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του το Reuters, οι εξελίξεις ακολούθησαν διαφορετική πορεία. Το Brent έφθασε έως τα 126 δολάρια το βαρέλι, αρκετά χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό των 147 δολαρίων του 2008, ενώ μετά την προσωρινή αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών τον Ιούνιο οι τιμές υποχώρησαν ακόμη και στα επίπεδα των 70 δολαρίων. Και οι λόγοι είναι οι εξής πέντε:

Ο σημαντικότερος παράγοντας που περιόρισε την άνοδο των τιμών ήταν η υποχώρηση της κινεζικής ζήτησης. Η Κίνα, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου παγκοσμίως, περιόρισε τις εισαγωγές αργού στα χαμηλότερα επίπεδα σχεδόν δεκαετίας. Την ίδια στιγμή μειώθηκαν οι εξαγωγές καυσίμων, αυξήθηκε η χρήση ηλεκτρικών ταξί αντί ιδιωτικών αυτοκινήτων και περιορίστηκε η κατανάλωση πρώτων υλών από τη βιομηχανία πετροχημικών.

Την πίεση στην αγορά απορρόφησε και η αυξημένη παραγωγή των Ηνωμένων Πολιτειών. Η αμερικανική παραγωγή αργού έφθασε τον Απρίλιο σε ιστορικό υψηλό 13,93 εκατ. βαρελιών ημερησίως, ενώ η Ουάσιγκτον διοχέτευσε επιπλέον ποσότητες από το Στρατηγικό Πετρελαϊκό Απόθεμα, συμμετέχοντας σε συντονισμένη απελευθέρωση 400 εκατ. βαρελιών υπό τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Η πρόσθετη αυτή προσφορά λειτούργησε ως αντίβαρο στις απώλειες που προκαλούσε η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με το Reuters, σημαντικό ρόλο έπαιξε και η στάση των επενδυτών. Οι επανειλημμένες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί πιθανών ειρηνευτικών συμφωνιών και επανεκκίνησης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ απέτρεψαν πολλούς επενδυτές από το να στοιχηματίσουν επιθετικά στην άνοδο των τιμών.

Η Σαουδική Αραβία αύξησε σημαντικά τις εξαγωγές μέσω του λιμένα Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, αντισταθμίζοντας μέρος των απωλειών από τα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, η προσωρινή επαναλειτουργία του θαλάσσιου περάσματος τον Ιούνιο μείωσε τους φόβους για άμεσες ελλείψεις, ακόμη κι αν οι μεταφορές περιορίστηκαν εκ νέου μετά την αναζωπύρωση των συγκρούσεων τον Ιούλιο.