Ακίνητα: κρυμμένες νάρκες με το πρόγραμμα «ανακαινίζω-εξοικονομώ»

Σύμφωνα με τον ίδιο, το πρόβλημα γίνεται ακόμη εντονότερο εφόσον κατά την τελική κατάταξη δοθεί προτεραιότητα στις κενές κατοικίες. Ετσι, όπως λέει, εάν οι κενές κατοικίες προηγηθούν και ο διαθέσιμος προϋπολογισμός επαρκεί περίπου για αντίστοιχο αριθμό έργων, μπορούν πρακτικά να απορροφήσουν το μεγαλύτερο μέρος ή ακόμη και το σύνολο των διαθέσιμων πόρων. Σε αυτήν την περίπτωση, το ποσοστό των ήδη ιδιοκατοικούμενων κατοικιών που θα εγκριθεί θα είναι ελάχιστο.

Πρακτικά, αυτό μεταφράζεται ως εξής: χιλιάδες οικογένειες μπορεί να πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια, να κατοικούν σε παλαιά, ενεργειακά υποβαθμισμένα σπίτια, να έχουν λάβει θετική βεβαίωση και τελικά να αποκλειστούν λόγω εξάντλησης του προϋπολογισμού.

Με βάση τα έως τώρα στοιχεία, περισσότεροι από 100.000 ιδιοκτήτες έχουν προχωρήσει στη διαδικασία έκδοσης βεβαίωσης επιλεξιμότητας. Ο αριθμός αποτυπώνει τη μεγάλη ζήτηση, αλλά και την πραγματική ανάγκη των νοικοκυριών να ανακαινίσουν παλαιές κατοικίες.

Ωστόσο, κατά τον Μάνο Κρανίδη, η κρίσιμη λεπτομέρεια είναι ότι η βεβαίωση επιλεξιμότητας δεν αποτελεί απόφαση ένταξης ούτε κατοχυρώνει χρηματοδότηση. Αποτελεί μόνο τον πρώτο διοικητικό έλεγχο, κυρίως βάσει των διαθέσιμων φορολογικών και περιουσιακών στοιχείων.

Διευκρινίζεται, πως η κανονική αίτηση χρηματοδότησης ακολουθεί σε δεύτερο στάδιο, σε διαφορετική ηλεκτρονική πλατφόρμα, μαζί με τα τεχνικά και οικονομικά δικαιολογητικά. Οπως επισήμανε, με συνολικό προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ και ανώτατη επιχορήγηση 36.000 ευρώ ανά κατοικία, η δυνατότητα χρηματοδότησης, εφόσον οι περισσότερες αιτήσεις κινηθούν κοντά στο ανώτατο ποσό, περιορίζεται περίπου σε 14.000 – 15.000 κατοικίες.

Επισημαίνεται πως το ανώτατο ποσό επιχορήγησης δεν μπορεί να υπερβεί τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο κύριων χώρων, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ. Ετσι, για παράδειγμα, για κατοικία 80 τ.μ., η μέγιστη επιχορήγηση περιορίζεται σε 24.000 ευρώ. Την ίδια ώρα, για κατοικία 100 τ.μ. φθάνει 30.000 ευρώ και μόνο στα 120 τ.μ. μπορεί να φθάσει το ανώτατο όριο των 36.000 ευρώ.

Στην πραγματική αγορά, όμως, μία ολοκληρωμένη ανακαίνιση παλαιάς κατοικίας μπορεί εύκολα να υπερβεί τα 700, 800 ή ακόμη και τα 1.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ανάλογα με την κατάσταση του ακινήτου και το εύρος των εργασιών.

Επιπλέον, η αντικατάσταση ηλεκτρολογικών και υδραυλικών εγκαταστάσεων, η ανακαίνιση κουζίνας και λουτρού, τα δάπεδα, τα κουφώματα, η θέρμανση, η θερμομόνωση, οι επισκευές υγρασίας και οι αναγκαίες οικοδομικές εργασίες διαμορφώνουν σημαντικά υψηλότερο τελικό κόστος.

Σύμφωνα με το μέλος του ΔΣ της ΠΟΜΙΔΑ, δεν αρκεί ο δικαιούχος να γνωρίζει το ποσοστό της επιχορήγησης. Πρέπει να γνωρίζει πότε θα καταβάλλεται η χρηματοδότηση, ποιος θα πληρώνει τα συνεργεία και τους προμηθευτές και εάν θα προβλέπεται ουσιαστική προκαταβολή ή ένα ασφαλές σύστημα ενδιάμεσων πληρωμών.

Με βάση τα προβλεπόμενα, το πρόγραμμα απαιτεί οι εργασίες ανακαίνισης να αντιπροσωπεύουν το 60% έως 80% της συνολικής χρηματοδότησης και οι παρεμβάσεις ήπιας ενεργειακής αναβάθμισης το 20% έως 40%.