Η κρίση στη Μέση Ανατολή γεννά φόβο στους καταναλωτές στην Ελλάδα - Η στροφή σε νέες καταναλωτικές συνήθειες

Αξίζει να σημειωθεί, ωστόσο, πως οι απανωτές κρίσεις που έχουν βιώσει οι Έλληνες, σε συνδυασμό με την συνεχιζόμενη ακρίβεια και το χαμηλό εισόδημα, φαίνεται να έχουν επιφέρει μία ετοιμότητα στους καταναλωτές, οι οποίοι δείχνουν πια περισσότεροι έτοιμοι να αντεπεξέλθουν σε σχέση με το παρελθόν.

Κυρίαρχη τάση αποτελεί η στροφή προς τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, τα οποία συνδυάζουν χαμηλότερη τιμή με ικανοποιητική ποιότητα. Μεγάλα σούπερ μάρκετ ενισχύουν συνεχώς τις σχετικές σειρές, ανταποκρινόμενα στη ζήτηση, ενώ οι καταναλωτές δείχνουν να έχουν ξεπεράσει παλαιότερες επιφυλάξεις. Σε πολλές κατηγορίες, μάλιστα, τα προϊόντα αυτά αποτελούν πλέον βασική επιλογή και όχι εναλλακτική λύση ανάγκης.

Παράλληλα, ενισχύεται η τάση για αυστηρότερο προγραμματισμό αγορών. Οι καταναλωτές καταρτίζουν λίστες, αποφεύγουν τις παρορμητικές αγορές και στρέφονται σε προσφορές και εκπτώσεις. Η συστηματική παρακολούθηση φυλλαδίων και προωθητικών ενεργειών αποτελεί πλέον ένα βασικό εργαλείο εξοικονόμησης, ενώ αυξάνεται και η προτίμηση σε μεγαλύτερες συσκευασίες όταν αυτές αποδεικνύονται οικονομικότερες.

Σημαντική είναι και η προσαρμογή στη διαχείριση ενέργειας. Η αύξηση του κόστους καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας οδηγεί σε πιο συνετή χρήση, με τους καταναλωτές να επενδύουν σε ενεργειακά αποδοτικές συσκευές ή να αλλάζουν καθημερινές συνήθειες.

Την ίδια στιγμή, όμως, αυξημένα επίπεδα φόβου, άγχους και ανασφάλειας καταγράφονται στους καταναλωτές εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή, υπερβαίνοντας αντίστοιχους δείκτες που είχαν σημειωθεί κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία, σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ). Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στο 16ο Food Retail Conference από τον πρόεδρο του ΙΕΛΚΑ και καθηγητή του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Γιώργο Δουκίδη.

Όπως προκύπτει από την έρευνα, το 25% των καταναλωτών δηλώνει ότι αισθάνεται φόβο για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, το 27% εκφράζει θυμό, ενώ το 26% δηλώνει ανησυχία. Τα ποσοστά αυτά είναι αισθητά υψηλότερα σε σύγκριση με τον πόλεμο στην Ουκρανία, όταν το 13% είχε δηλώσει φόβο, το 27% θυμό και το 17% ανησυχία.

Η ανησυχία των νοικοκυριών επικεντρώνεται κυρίως στις δαπάνες για τρόφιμα και ενέργεια. Το 40% των ερωτηθέντων χαρακτηρίζει τις ανατιμήσεις στα τρόφιμα ως εξαιρετικά επιβαρυντικές για τον προϋπολογισμό του, ενώ το 34% εκφράζει αντίστοιχη άποψη για το ενεργειακό κόστος. Σε ορίζοντα εξαμήνου, το 39% εκτιμά ότι οι αυξήσεις στα τρόφιμα θα συνεχίσουν να πιέζουν σημαντικά, ενώ το 35% αναμένει ανάλογη επιβάρυνση στην ενέργεια.

Παράλληλα και σύφωνα με πρόσφατη έρευνα του ΙΟΒΕ, οι Έλληνες καταναλωτές εξακολουθούν να είναι οι περισσότερο απαισιόδοξοι. Είναι μάλιστα ενδεικτικό ότι για τους περισσότερους τόσο η πρόθεση για αγορές όσο και οι προβλέψεις αναφορικά με την εξέλιξη των τιμών είναι κάθε άλλο παρά αισιόδοξες.

Περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα (43%) αναφέρουν ότι θα προχωρήσουν σε λιγότερες αγορές τους επόμενους δώδεκα μήνες, ενώ το 76% των νοικοκυριών προβλέπει άνοδο των τιμών με ίδιο ή και με ταχύτερο ρυθμό τους επόμενους μήνες.