Ο κρυφός λογαριασμός της ακρίβειας στον προϋπολογισμό

Η ακρίβεια επιστρέφει στο δημόσιο ταμείο ως μπούμερανγκ και βάζει σε κίνδυνο την ορθή εκτέλεση του προϋπολογισμού. Την ώρα που οι ανατιμήσεις φουσκώνουν τις εισπράξεις από τον ΦΠΑ, το ίδιο το κράτος πληρώνει ολοένα ακριβότερα τα λειτουργικά του έξοδα.

Το πρόβλημα δεν είναι όσα πληρώνει ήδη το Δημόσιο, αλλά κυρίως όσα κινδυνεύει να πληρώσει το 2027

Από το ρεύμα των νοσοκομείων και τα καύσιμα των απορριμματοφόρων μέχρι τα ανταλλακτικά των λεωφορείων, τα υλικά των δημόσιων έργων και τα ενοίκια των κρατικών υπηρεσιών, ο πληθωρισμός ανοίγει έναν δεύτερο λογαριασμό. Εναν λογαριασμό που δεν εμφανίζεται στον προϋπολογισμό, αλλά μπορεί να καταλήξει σε νέες υπερβάσεις και πρόσθετες ανάγκες χρηματοδότησης.

Το πρόβλημα δεν είναι όσα πληρώνει ήδη το Δημόσιο, αλλά κυρίως όσα κινδυνεύει να πληρώσει το 2027, εάν οι κυβερνητικές προβλέψεις για την αποκλιμάκωση της ακρίβειας αποδειχθούν υπερβολικά αισιόδοξες. Το οικονομικό επιτελείο έχει στηρίξει τον προϋπολογισμό σε πληθωρισμό 2,6%, όταν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, αλλά και άλλοι διεθνείς οργανισμοί προβλέπουν πληθωρισμό κοντά στο 3,6%.

Αυτή η απόσταση της μιας ποσοστιαίας μονάδας μπορεί να αποδειχθεί πολύ ακριβή για τον κρατικό προϋπολογισμό. Διότι το κράτος δεν είναι μόνο εισπράκτορας φόρων, αλλά και από τους μεγαλύτερους καταναλωτές ενέργειας, καυσίμων, υλικών και υπηρεσιών στη χώρα.

Τα στοιχεία του προσχεδίου αποκαλύπτουν το μέγεθος της έκθεσης. Σχεδόν 9,1 δισ. ευρώ προβλέπονται για αγορές αγαθών και υπηρεσιών του κράτους και λοιπά έξοδα νοσοκομείων και δήμων. Μία εξάλλου ποσοστιαία μονάδα ανατίμησης στο σύνολο αυτής της δαπάνης ισοδυναμεί με 91 εκατ. ευρώ. Ακόμη και αν η αύξηση περάσει μόνο στο μισό ποσό, η πρόσθετη επιβάρυνση φτάνει τα 45 εκατ. ευρώ. Είναι δύο σενάρια δημοσιονομικού κινδύνου, που αφήνουν εκτός τα δημόσια έργα, τις συγκοινωνίες και τις μισθώσεις του Δημοσίου.

Στα νοσοκομεία, κάθε νέα ανατίμηση περνά στους λογαριασμούς ενέργειας, στα αναλώσιμα, στις μεταφορές, στη σίτιση και στις υπηρεσίες καθαριότητας. Με προβλεπόμενα λοιπά έξοδα 3,21 δισ. ευρώ το 2027, μία πρόσθετη μονάδα κόστους μεταφράζεται σε 32 εκατ. ευρώ. Ο προϋπολογισμός έχει ήδη εγγράψει αύξηση των συγκεκριμένων δαπανών κατά 118 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2026, χωρίς να σημαίνει βέβαια ότι ολόκληρη οφείλεται στην αύξηση των τιμών.

Η πίεση έχει ήδη αφήσει το αποτύπωμά της, καθώς για το 2026 αναγνωρίζεται υπέρβαση περίπου 150 εκατ. ευρώ στις δαπάνες των νοσοκομείων, λόγω πληθωρισμού αλλά και αυξημένων αναγκών περίθαλψης.

Στους δήμους, η ακρίβεια χτυπά τον ηλεκτροφωτισμό, την αποκομιδή απορριμμάτων, τα δημοτικά κτίρια και τη συντήρηση υποδομών. Στα 4,05 δισ. ευρώ των λοιπών εξόδων, μία επιπλέον μονάδα ανατίμησης σημαίνει 40,5 εκατ. ευρώ. Οι προβλεπόμενες δαπάνες είναι ήδη αυξημένες κατά 81 εκατ. ευρώ.

Η ίδια πίεση φτάνει στα λεωφορεία, στο μετρό και στις σιδηροδρομικές υπηρεσίες. Τα ακριβότερα καύσιμα, η ηλεκτρική ενέργεια και τα ανταλλακτικά απειλούν να αυξήσουν το κόστος λειτουργίας, ενώ οι κρατικές επιχορηγήσεις προς ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ και ΟΣΕ είχαν ήδη φτάσει τα 327 εκατ. ευρώ στο εννεάμηνο του 2026.